FOMO w pracy - gdy pracownicy obawiają się, że coś ich omija

FOMO w pracy zawodowej – czym jest i jak się przejawia?

Nikt nie lubi mieć poczucia, że coś nas omija, że nie wiemy tego, co wiedzą inni. I choć to uczucie jest zupełnie naturalne, w ostatnim czasie – za sprawą mediów społecznościowych – przybrało formę ciągłej czujności. Chcemy być na bieżąco ze wszystkimi newsami i wydarzeniami z życia znajomych. Obawiamy się, że jeśli stracimy czujność, to coś ważnego umknie naszej uwadze. Zjawisko to określa się mianem „FOMO” (Fear of Missing Out). Odnosi się ono do strachu przed przegapieniem czegoś lub pozostawaniem z boku. Przenosi się również na grunt zawodowy.

Jakie może przybrać formy?

• Ciągłego sprawdzania poczty i komunikatorów, nie tylko w czasie pracy, ale także po jej zakończeniu i podczas urlopu
• Obawy przed opuszczeniem spotkania, na którym mogą zapaść ważne decyzje
• Poczucia niepokoju, że inni mają dostęp do informacji, o których my nie wiemy
• Obawy o to, że brak uczestnictwa we wszystkich aktywnościach zespołu osłabi nasze relacje ze współpracownikami i przełożonym
• Lęku przed towarzyską izolacją, np. wtedy, gdy nie jesteśmy na każdym spotkaniu przy kawie
• Przekonania, że współpracownicy otrzymują ciekawsze zadania
• Porównywania swoich osiągnięć z sukcesami i postępami innych
• Potrzeby ciągłego podejmowania nowych aktywności, np. udziału w szkoleniach, kursach, by nie by nie zostawać w tyle

Strach przed przegapieniem czegoś ważnego może być szczególnie silny u osób, które pracują w systemie zdalnym, np. u niektórych osób z niepełnosprawnościami. Mogą się one obawiać, że ich fizyczna nieobecność w biurze utrudnia, a może nawet uniemożliwia dostęp do ważnych informacji. Osoby z niepełnosprawnościami mogą napotykać trudności z byciem na bieżąco, jeśli firma nie zadbała o cyfrową dostępność narzędzi do komunikacji. W takich sytuacjach obawy i odczucia pominięcia, typowe dla FOMO, dostają zielone światło.

FOMO w pracy – konsekwencje

Lęk przed pozostawaniem w tyle może negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie pracownika. Przerywanie pracy, by sprawdzić wiadomości w telefonie, rozmyślanie o wszystkim, co się dzieje poza naszymi plecami, zapewne przełożą się na spadek koncentracji i produktywności. Szybciej może pojawić się też zmęczenie, a nawet niezadowolenie z wykonywanej pracy lub towarzystwa współpracowników. Możemy poczuć się nierówno traktowani lub nawet wykluczani z grupy. Nie sposób nie wspomnieć też o konsekwencjach zdrowotnych – niepokój, stres, ciągłe napięcie mogą osłabić naszą odporność psychiczną, ale też odbić się negatywnie na zdrowiu fizycznym. FOMO może utrudniać również zachowanie balansu między życiem zawodowym a prywatnym.

FOMO w pracy – skąd się bierze?

Analizując przyczyny FOMO na gruncie zawodowym, na pewno warto zwrócić uwagę na sposób organizacji wewnętrznego obiegu informacji. Czy jest on przejrzysty? Czy wszyscy pracownicy mają dostęp do aktualnych wiadomości i ważnych informacji? Czy raczej zdarza się, że niektóre decyzje zapadają i są przekazywane poza oficjalnymi kanałami? Jeśli takie sytuacje mają miejsce, nietrudno się dziwić, że pracownicy czują się pomijani, co może potęgować ich lęk przed zawodowym wykluczeniem lub skłaniać do kontrolowania firmowych kanałów komunikacji.

Zapewne warto też zastanowić się, czy w firmie nie wypracowano kultury ciągłej dostępności. Jeśli tak, pracownicy mogą czuć wewnętrzny przymus sprawdzania wiadomości, nawet wtedy, gdy pracują nad czymś ważnym i trudnym. Albo, co gorsza, gdy są już w domu po zakończonym dniu pracy. Mogą bowiem sądzić, że brak szybkiej reakcji zostanie odebrany jako brak zaangażowania, zwłaszcza wtedy, gdy inni pracownicy bez problemu są aktywni poza godzinami pracy.

Zjawisko FOMO będzie miało też podatny grunt tam, gdzie nie ma ustalonych jasnych zasad przyznawania awansów i możliwości rozwoju. Jeśli decyzje w tych obszarach będą zależne nie od precyzyjnych powszechnie znanych wytycznych, ale od uznania przełożonego, pracownicy mogą zabiegać o ciągłą obecność w jego polu widzenia. W efekcie mogą uczestniczyć we wszystkich spotkaniach (nawet jeśli nie jest to konieczne), śledzić wszystkie wątki w komunikacji firmowej, szybko reagować na każdą wiadomość, by udowodnić, że są w pełni zaangażowani.

Jak pracodawca może ograniczyć FOMO wśród pracowników?

Aby zminimalizować ryzyko zachowań typowych dla FOMO, pracodawca może uporządkować system komunikacji wewnętrznej tak, aby ważne informacje docierały do wszystkich zainteresowanych osób. Również tych, które pracują zdalnie. Dobrą praktyką jest też wprowadzenie klarownych zasad dostępności – pracownicy powinni wiedzieć, kiedy powinni szybko zareagować na wiadomości, a kiedy mogą z tym poczekać i skupić się na bieżących zadaniach. Ustalenie zasad przydziału zadań i uczestnictwa w projektach również ograniczy lęk przed pominięciem.

Niezależnie od przyjętych rozwiązań ważne jest budowanie kultury pracy opartej na zaufaniu. Pracownicy powinni mieć przestrzeń na spokojną pracę bez obawy, że cisza na firmowym komunikatorze nie zostanie odebrana jako oznaka niewystarczającego zaangażowania.

Wnioski

Potrzeba bycia na bieżąco jest zupełnie naturalna. Nie każde sprawdzanie komunikatorów będzie przejawem FOMO. Problem może pojawić się wtedy, gdy pracownik zaczyna odczuwać niepokój czy nawet lęk przed odłączeniem się od pracy lub poczucie przymusu bycia online. Przemyślane działania pracodawcy, ukierunkowane na budowanie przejrzystych zasad współpracy i komunikacji, mogą zmniejszyć takie odczucia u pracowników.