Zmiana nocna po zwolnieniu lekarskim. Jak uniknąć błędu w harmonogramie czasu pracy?

Praca osoby z niepełnosprawnością w porze nocnej – kiedy przepisy dopuszczają wyjątki?

Co do zasady pracownicy z niepełnosprawnościami nie mogą być zatrudniani w porze nocnej. Wynika to wprost z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884, ze zm.; dalej: u.r.o.n.). Od powyższej reguły przewidziano jednak pewne wyjątki. Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 u.r.o.n. przepisów art. 15 tej ustawy nie stosuje się do pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu.

Ponadto w świetle art. 16 ust. 1 pkt 2 u.r.o.n. przepisy art. 15 tej ustawy nie mają zastosowania, w określonym zakresie, do pracowników, na których wniosek lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne lub, w razie jego braku, lekarz sprawujący opiekę nad osobą z niepełnosprawnością wyrazi zgodę na niestosowanie tych przepisów. Zakres zgody lekarza powinien jednoznacznie wynikać z zaświadczenia lekarskiego. Jeżeli zgoda ma dotyczyć wykonywania pracy w porze nocnej, jej treść powinna pozwalać na ustalenie, że obejmuje wyłączenie zakazu takiej pracy.

Zwolnienie lekarskie jako formalny dowód czasowej niezdolności do pracy

Zgodnie z art. 53 i 54 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 854, ze zm.; dalej: u.ś.p.u.s.m.), dowodem potwierdzającym czasową niezdolność pracownika do pracy jest zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy (tzw. zwolnienie lekarskie) z powodu:

• choroby;
• pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
• konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

Co istotne, zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy wystawia się w