Czy orzeczenie zwalnia pracodawcę ze składek na FP, FS i FGŚP?

Trzy fundusze, różne obowiązki

Pracodawca opłaca składki na trzy fundusze: Fundusz Pracy (FP) finansuje działania wspierające zatrudnienie i rynek pracy, Fundusz Solidarnościowy (FS) służy m.in. wspieraniu osób z niepełnosprawnościami, a Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) zabezpiecza określone roszczenia pracownicze w razie niewypłacalności pracodawcy. Choć składki na te fundusze pojawiają się w tych samych rozliczeniach płacowych, nie można traktować ich jako jednego obowiązku.

W 2026 roku składka na FP wynosi 1 proc., na FS – 1,45 proc., a na FGŚP – 0,10 proc. podstawy wymiaru. Finansuje je w całości płatnik. Składki FP i FS oblicza się łącznie i wykazuje w ZUS DRA w wysokości 2,45 proc.

Przy podstawie wynoszącej 6000 zł oznacza to 147 zł na FP i FS oraz 6 zł na FGŚP miesięcznie, jeżeli pracodawca ma obowiązek opłacania wszystkich tych składek i nie korzysta ze zwolnienia. Niewielkie procenty składają się na konkretną pozycję w kosztach zatrudnienia.

Organizacje zwolnione z FP i FS

Za pracownika z niepełnosprawnością składki opłaca się co do zasady tak samo jak za pozostałych zatrudnionych. Szczególne wyłączenie dotyczące FP wymaga jednoczesnego spełnienia dwóch warunków: pracownik musi mieć znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, a pracodawca musi należeć do ustawowo wskazanej grupy. Art. 264 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia wymienia:

1. przedsiębiorców Polskiego Związku Głuchych;
2. przedsiębiorców Polskiego Związku Niewidomych;
3. przedsiębiorców Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej;
4. Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie;
5. zakłady aktywności zawodowej.

Słowo „stowarzyszenie” jest częścią nazwy Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi. Przepis nie przyznaje tego zwolnienia wszystkim stowarzyszeniom. To istotne doprecyzowanie, ponieważ rozdzielenie nazwy organizacji zmienia sens regulacji. Do składek na Fundusz Solidarnościowy stosuje się zasady dotyczące obowiązkowych składek na FP. Dlatego opisane wyłączenie obejmuje również FS.

Co istotne, sam status zakładu pracy chronionej nie stanowi podstawy tego szczególnego zwolnienia. Pracodawca musi mieścić się w katalogu wskazanym w ustawie. Prowadzenie działalności na