KAS, PIP i ZUS wspólnie typują firmy do audytu

PIP pisze listy do przedsiębiorców

W ostatnim czasie przedsiębiorcy otrzymują listy od Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), w których instytucja zachęca do samodzielnego sprawdzenia podstaw zatrudnienia i dobrowolnego zawarcia umów o pracę tam, gdzie wymagają tego faktyczne warunki współpracy.

Samo otrzymanie takiego pisma nie dowodzi, że firma naruszyła przepisy. Zachęty do samodzielnego przeprowadzenia przeglądu nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem dotyczącym konkretnej umowy. Dla zarządu zachęta taka powinna jednak stanowić impuls do analizy zawartych umów i odpowiedzi na pytanie: czy sposób organizacji pracy odpowiada temu, co zapisano w kontraktach?

Już teraz w firmach warto przejrzeć umowy, bo kontrola może się przydarzyć w każdym momencie, a od 1 stycznia 2027 roku zapowiedziano uruchomienie nowego narzędzia wspierającego wybór firm do kontroli. Już teraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odpowiada na indywidualne zapytania inspekcji pracy. Do końca roku pozostały dwa miesiące, w czasie których instytucje te nie pozostają bierne – kontrole na dotychczasowych zasadach mogą nastąpić w dowolnym momencie.

Z perspektywy pracodawców rośnie znaczenie spójności informacji przekazywanych różnym instytucjom. Rozbieżności między dokumentacją zatrudnienia, rozliczeniami i rzeczywistym sposobem świadczenia pracy mogą spowodować potrzebę składania wyjaśnień.

ZUS szykuje się do kontroli

Na pierwszy ogień kontroli zapowiadanych przez ZUS zostali wytypowani płatnicy zgłaszający do ubezpieczeń ponad 20 osób. Pracodawcy przede wszystkim powinni przyjrzeć się, czy prawidłowo zgłaszają oskładkowania wszystkich części wynagrodzenia. Kontrolerzy będą zwracali uwagę, czy nie zaistniało wykorzystywanie kilku umów do ograniczania zobowiązań składkowych.

Ponadto ZUS będzie zwracał uwagę