Czy stres i negatywne emocje po wypowiedzeniu mogą być przyczyną wypadku przy pracy?

Definicja i przesłanki wypadku przy pracy

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1644; dalej: ustawa wypadkowa) przez wypadek przy pracy co do zasady należy rozumieć nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
2. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, choćby pracownik działał bez polecenia pracodawcy;
3. w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Biorąc pod uwagę brzmienie art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej, w celu zakwalifikowania danego zdarzenia jako wypadek przy pracy muszą zaistnieć łącznie cztery warunki:

1. nagłość – zdarzenie powinno mieć charakter nagły, co zgodnie z utrwalonym rozumieniem tej przesłanki oznacza, że jego przebieg zamyka się zasadniczo w granicach jednej dniówki roboczej (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II UK 558/13, LEX nr 1551478);
2. przyczyna zewnętrzna – zdarzenie powinno zostać spowodowane czynnikiem, który pochodzi spoza organizmu pracownika (np. śliska podłoga, uszkodzona maszyna, uderzenie przez przedmiot) – (por. tezę wyroku SN z 18 sierpnia 1999 r., sygn. akt II UKN 87/99, LEX nr 42325);
3. uraz lub śmierć – skutkiem zdarzenia powinien być uraz (uszkodzenie tkanki ciała lub narządu) pracownika albo jego zgon.
4. związek z pracą – konieczne jest istnienie związku pomiędzy określonym zdarzeniem a wykonywaniem obowiązków służbowych przez pracownika. Należy zaznaczyć, że związek ten może mieć charakter czasowy, miejscowy lub funkcjonalny. Dlatego przebywanie w zakładzie pracy samoistnie nie przesądza o istnieniu związku pomiędzy określonym zdarzeniem a wykonywaniem pracy (por. wyrok SN z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt I UK 46/11, LEX nr 1043989).

Ponadto art. 3 ust. 2 ustawy wypadkowej wskazuje okoliczności, przy wystąpieniu których dane zdarzenie traktowane jest na równi z wypadkiem przy pracy. Oprócz tego w myśl art. 3 ust. 3 ustawy wypadkowej za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas wystąpienia okoliczności enumeratywnie wymienionych w tym przepisie.

Śmiertelnym wypadkiem przy pracy jest wypadek, w wyniku którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. Z kolei za ciężki wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, bądź też trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała. Tymczasem zbiorowym wypadkiem przy pracy jest wypadek, któremu w wyniku tego samego zdarzenia uległy co najmniej dwie osoby.

Nadzwyczajne okoliczności w pracy a pogorszenie stanu zdrowia

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem stanowi zwykły sposób rozwiązania stosunku pracy, w ramach którego stroną wypowiadającą może być zarówno pracodawca, jak i pracownik. Przepisy ustawy wypadkowej nie regulują wprost kwestii kwalifikacji jako wypadku przy pracy zdarzeń polegających na nagłym pogorszeniu stanu zdrowia pracownika w związku z wręczeniem mu wypowiedzenia umowy o pracę. W celu ustalenia, czy takie zdarzenie może zostać uznane za wypadek przy pracy, należy zatem odwołać się do przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego.

W tezie do wyroku z dnia 19 lutego 2021 r. (sygn. akt I USKP 15/21, LEX nr 3122697) SN zwróc