Kamera na nosie, RODO w opałach. Kto odpowiada za ukryte nagrywanie w biurze?

Inteligentne okulary stanowią najnowszy trend modowy. Korzystają z nich celebryci, influencerzy, a nawet politycy. Dopóki urządzenia te są wykorzystywane do celów prywatnych, nie budzi to większych wątpliwości. Sprawa komplikuje się jednak, jeżeli pracodawca lub osoba wyznaczona przez niego do kierowania pracownikami postanowi skorzystać z tego rodzaju gadżetów, bynajmniej nie do celów prywatnych lub zwiększenia efektywności swojej pracy, ale w ramach kontroli i monitoringu pracowników. Wielu pracodawców lub kierowników, zachęconych reklamami podkreślającymi walory inteligentnych okularów i możliwość dyskretnego korzystania z oferowanych przez nie funkcji, może wpaść na pomysł, aby przetestować możliwości tych urządzeń na swoich podwładnych, którzy w takim scenariuszu będą pełnili rolę nieświadomych królików doświadczalnych.

Czy inteligentne okulary mogą służyć do monitorowania pracowników?

Ocena dopuszczalności wykorzystywania inteligentnych okularów do monitorowania pracowników wymaga odwołania się do art. 22(2) § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 1245; dalej: k.p.). Zgodnie z tym przepisem pracodawca może wprowadzić monitoring wizyjny, polegający na szczególnym nadzorze nad terenem zakładu pracy lub terenem wokół niego za pomocą środków technicznych umożliwiających rejestrację obrazu, tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pracowników lub ochrony mienia lub kontroli produkcji lub zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Pracodawca nie może jednak wprowadzić monitoringu wizyjnego w pomieszczeniach udostępnianych zakładowej organizacji związkowej, natomiast dopuszczalność monitorowania pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek oraz palarni jest znacząco ograniczona.

Pracodawca ma obowiązek ustalić cele, zakres i sposób zastosowania monitoringu wizyjnego. Ustaleń tych dokonuje się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy. Cele przetwarzania nagrań obrazu uzyskanych w ramach monitoringu wizyjnego powinny być zgodne z prawem i ściśle określone. Jest to istotne, ponieważ nagrania te mogą być przetwarzane wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane.

Pracodawca musi poinformować pracowników o wprowadzeniu monitoringu, w sposób przyjęty u danego pracodawcy (np. przez obwieszczenie, ogłoszenie w intranecie lub pocztą elektroniczną), co najmniej 2 tygodnie przed jego uruchomieniem, z tym że nowo zatrudnianym pracownikom pracodawca musi przekazać te informacje przed dopuszczeniem ich do pracy. Pracodawca, który zdecyduje się na wprowadzenie monitoringu wizyjnego w zakładzie pracy, musi oznaczyć monitorowane pomieszczenia i teren w sposób widoczny i czytelny, za pomocą odpowiednich znaków lub ogłoszeń dźwiękowych (np. piktogramami lub tabliczkami informacyjnymi), nie później niż jeden dzień przed uruchomieniem monitoringu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE z 2016 r. L 119, s. 1; dalej: RODO), dane osobowe powinny być adekwatne, stosowne oraz przetwarzane wyłącznie w zakresie niezbędnym dla zrealizowania celów, dla których są zbierane.

Mając na względzie powyższe, wykorzystywanie inteligentnych okularów jako formy monitoringu wizyjnego może budzić uzasadnione wątpliwości. Dotyczą one nie tylko zgodności takiego nadzoru z celami określonymi w art. 22(2) § 1 k.p., lecz także możliwości zapewnienia jego przejrzystości, przestrzegania obowiązków informacyjnych oraz poszanowania prywatności pracowników. Szczególnie problematyczne może być wykorzystywanie tych urządzeń do dyskretnego rejestrowania aktywności pracowników bez ich wiedzy.

Wizerunek p