Strata przy prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej a dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością

Przedsiębiorca, który zatrudnia pracownika z niepełnosprawnością i chce uzyskać miesięczne dofinansowanie do jego wynagrodzenia, musi spełnić szereg wymogów określonych nie tylko w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884, ze zm.; dalej: u.r.o.n.) oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy, lecz także w przepisach prawa Unii Europejskiej.

Niemniej jednak tematyka tego opracowania ogranicza się do kwestii wpływu trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa na możliwość uzyskania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością.

Przesłanki uznania przedsiębiorstwa za znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej

Trudna sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstwa stanowi jedną z negatywnych przesłanek udzielania pomocy ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Wynika to z art. 48a ust. 3 pkt 1 u.r.o.n., który przewiduje, że pomoc ze środków PFRON nie może zostać udzielona ani wypłacona pracodawcy prowadzącemu działalność gospodarczą, jeżeli znajduje się on w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wspomniane kryteria zostały określone w pkt 9–11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 1.10.2004, s. 2). Jeżeli zatem dofinansowanie, o którym mowa w art. 26a u.r.o.n., stanowi pomoc publiczną dla przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, przy ustalaniu prawa do tego dofinansowania konieczne jest uwzględnienie przepisów prawa Unii Europejskiej, w tym w szczególności rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.201, s. 1; dalej: GBER). Jak wskazuje art. 1 ust. 4 lit. c GBER rozporządzenie to, co do zasady i z zastrzeżeniami wynikającymi z tego przepisu, nie ma zastosowania do pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Oznacza to, że takim przedsiębiorstwom nie można udzielić pomocy na zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami, przewidzianej w art. 33 GBER. Do tej kategorii pomocy zalicza się dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami, o którym mowa w art. 26a u.r.o.n.

Stosownie do art. 2 pkt 18 GBER, przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej to przedsiębiorstwo, w odniesieniu do którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

1. jeżeli chodzi o spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (inną niż małe lub średnie przedsiębiorstwo [MŚP], które istnieje od mniej niż trzech lat lub – do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka – MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego) – w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Ma to miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów tego przepisu „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającej