Czy oczekiwanie na decyzję w sprawie przedłużenia świadczenia rehabilitacyjnego chroni przed zwolnieniem?

Przez jaki okres można pobierać wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy?

Jak wynika z art. 92 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 1245; dalej: k.p.), pracownik niezdolny do pracy przez okres łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego – a w przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia, łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego na zasadach określonych w art. 92 § 5 k.p. – z powodu:

1. choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu;
2. wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo choroby przypadającej w czasie ciąży – zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia;
3. poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów – zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia.

Jeżeli niezdolność do pracy spowodowana powyższymi przyczynami trwa dłużej niż okresy wskazane w art. 92 § 1 k.p., po ich przekroczeniu pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 854; dalej: u.ś.p.u.s.m.). Wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca, natomiast zasiłek chorobowy – ZUS albo uprawniony płatnik składek, w tym pracodawca zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób, przy czym liczbę ubezpieczonych ustala się co do zasady według stanu na dzień 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego. W myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 u.ś.p.u.s.m., jednakże nie dłużej niż przez 182 dni. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży. Wówczas zasiłek chorobowy przysługuje przez okres nie dłuższy niż 270 dni. Jeszcze inaczej wygląda kwestia okresu zasiłkowego w przypadku, gdy okres niezdolności do pracy lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 u.ś.p.u.s.m. przypada po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. W takiej sytuacji zasiłek chorobowy przysługuje nie dłużej niż przez 91 dni. Wyjątek stanowią przypadki, gdy niezdolność do pracy powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów, albo gdy niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub wystąpiła w trakcie ciąży, ponieważ w tych przypadkach zasiłek chorobowy przysługuje na zasadach ogólnych. Zatem okres pobierania zasiłku chorobowego, czyli tzw. okres zasiłkowy, w zależności od okoliczności co do zasady wynosi maksymalnie 182 lub 270 dni (w zależności od okoliczności).

W świetle art. 9 u.ś.p.u.s.m. do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy oraz okresy niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 u.ś.p.u.s.m. Do okresu zasiłkowego wlicza się także okres, za który pracownik pobierał wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy. Ustalając długość wykorzystanego okresu zasiłkowego, należy uwzględniać także okresy poprzednich niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresów niezdolności do pracy przypadających przed przerwą nieprzekraczającą 60 dni, jeżeli niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży. Nie wszystkie okresy niezdolności do pracy podlegają wliczeniu do okresu zasiłkowego. Nie wlicza się do niego m.in. okresów niezdolności do pracy przypadających w okresie wyczekiwania na nabycie prawa do zasiłku chorobowego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.ś.p.u.s.m.

Kiedy pracownikowi przysługuje świadczenie rehabilitacyjne?

Na mocy art. 18 ust. 1 u.ś.p.u.s.m. pracownik jest uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli po wyczerpaniu zasiłku chorobowego wciąż jest niezdolny do pracy, ale dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to przysługuje pracownikowi przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy. W przypadku gdy świadczenie zostało przyznane na okres krótszy niż 12 miesięcy, a po upływie tego okresu choroba nie ustąpiła, istnieje możliwość złożenia wniosku o przedłużenie świadczenia, pod warunkiem że istnieją pozytywne rokowania odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji. Łączny okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie może przekroczyć 12 miesięcy. Świadczenie rehabilitacyjne jest przyznawane od dnia następującego po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, jeżeli od tego dnia spełnione są ustawowe przesłanki jego przyznania.

W celu zachowania ciągłości świadczeń pracownik powinien wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem pobierania zasiłku chorobowego. Decyzja w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego powinna zostać wydana w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do niego. W praktyce czas oczekiwania na rozstrzygnięcie może się wydłużyć, zwłaszcza gdy konieczne jest uzupełnienie dokumentacji lub przeprowadzenie dodatkowych czynności w postępowaniu.

Kiedy długotrwała niezdolność pracownika do pracy umożliwia rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia?

Zgodnie z art. 53 § 1 pkt 1 k.p., prac