Czy brak orzeczenia w aktach w dniu zatrudnienia przekreśla dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika? PFRON przegrał przed NSA

Odpowiedzi znajdujemy w najnowszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawa, którą rozpatrywał NSA, dotyczyła dofinansowania do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością. Prezes Zarządu PFRON zakwestionował rozstrzygnięcie WSA korzystne dla pracodawcy i skierował sprawę do NSA. Jednym z głównych argumentów organu było to, że w dniu zawarcia umowy o pracę pracodawca nie miał kopii orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność pracownika.

NSA tego argumentu nie podzielił.

Orzeczenie było, ale pracodawca nie miał jego kopii

Chodziło o pracownicę, z którą zawarto umowę o pracę w dniu 15 maja 2023 r. Pracodawca wiedział, że zatrudnia osobę z niepełnosprawnością. Sama pracownica posiadała orzeczenie wydane 16 lutego 2021 r.

Problem polegał na tym, że pracodawca nie dysponował kopią tego orzeczenia w chwili zawierania umowy. Organ uznał, że ma to znaczenie dla oceny tzw. efektu zachęty, a w konsekwencji także dla prawa do dofinansowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję PFRON. Organ zaskarżył ten wyrok, ale NSA 6 sierpnia 2026 r. oddalił skargę kasacyjną.

Sam brak dokumentu nie oznacza braku efektu zachęty

NSA zwrócił uwagę na rzecz bardzo istotną z punktu widzenia praktyki, a mianowicie czym innym jest wiedza o istnieniu orzeczenia o niepełnosprawności, która umożliwia ustalenie występowania efektu zachęty, a czym innym fizyczne posiadanie jego kopii przez pracodawcę, co umożliwia wliczanie pracownika do stanów zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami i występowanie do PFRON o dofinansowanie, jeśli spełnione są pozostałe ustawowe warunki.

Sąd wskazał, że prawo wliczenia pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na potrzeby dofinansowania uzależnione jest od przedstawienia pracodawcy ważnego orzeczenia wydanego przez zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia równoważnego. Nie oznacza to jednak, że pracodawca zatrudniający osobę z niepełnosprawnością nie posiadając kopii orzeczenia w momencie nawiązania stosunku pracy, nie działa w efekcie zachęty, gdy nie ma wątpliwości co do tego, że posiadał wiedzę o niepełnosprawności zatrudnianej oso