Pracownik z niepełnosprawnością przeszedł mikrowylew w pracy – na jakie badania należy go skierować i jak sformułować opis zdarzenia?

Badania profilaktyczne jako forma opieki zdrowotnej

Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom profilaktyczną opiekę zdrowotną w zakresie i na warunkach określonych przez odpowiednie przepisy prawa pracy. Realizacja tego obowiązku następuje przede wszystkim przez kierowanie pracowników oraz osób ubiegających się o zatrudnienie na profilaktyczne badania lekarskie.

Stosownie do art. 229 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.; dalej: k.p.), do trzech podstawowych rodzajów profilaktycznych badań lekarskich należą badania:

1. wstępne – przeprowadzane względem kandydatów do pracy przed podjęciem zatrudnienia lub względem pracowników (w tym młodocianych) w przypadku przeniesienia na inne stanowisko pracy, na zasadach określonych w art. 229 § 1^1 k.p., z zastrzeżeniem art. 229 § 1^2 i 1^3 k.p.;
2. okresowe – przeprowadzane w trakcie zatrudnienia w terminach określonych przez lekarza w orzeczeniu lekarskim;
3. kontrolne – przeprowadzane w trakcie zatrudnienia w celu ustalenia zdolności pracownika do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, jeżeli niezdolność do pracy spowodowana chorobą trwała dłużej niż 30 dni.

W świetle art. 211 pkt 5 k.p. pracownik ma obowiązek poddawać się wstępnym, okresowym, kontrolnym i innym zaleconym badaniom lekarskim oraz stosować się do wskazań lekarskich. Jest to jeden z podstawowych obowiązków pracowniczych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Poddawanie się profilaktycznym badaniom lekarskim ma istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości dalszego wykonywania pracy. Jak bowiem wynika z art. 229 § 4 k.p., pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.

Badania lekarskie, o których mowa powyżej, są przeprowadzane na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę, który pokrywa także koszty tych badań (na zasadach określonych w przepisach prawa pracy). Badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym:

1. brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo
2. istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku

– w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.

Utrata aktualności orzeczenia lekarskiego przed upływem wskazanego w nim terminu

W kontekście pytania zadanego na wstępie istotne znaczenie ma aktualność orzeczenia lekarza medycyny pracy. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt I PK 44/02, LEX nr 75848), aktualnym orzeczeniem lekarskim, w rozumieniu art. 229 § 4 k.p., jest orzeczenie stwierdzające stan zdrowia pracownika w dacie, w której ma być on dopuszczony do pracy. Co do zasady orzeczenie to zachowuje aktualność w okresie w nim wskazanym. Wyjątkiem jest jednak sytuacja, gdy w okresie jego ważności zaistnieją zdarzenia, które mogą wskazywać na zmianę stanu zdrowia pracownika. W takiej sytuacji może powstać potrzeba ponownej oceny aktualności orzeczenia w związku ze zmianą stanu zdr