Płatników coraz mniej

Pisaliśmy niedawno o rekordowych przychodach Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w ostatnich miesiącach. Prawdopodobnie miesięczne sumy powyżej siedmiuset milionów od firm, które zatrudniają co najmniej 25 osób i nie osiągają wymaganego wskaźnika zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnościami, nie będą już niczym wyjątkowym. Chyba że liczba tych firm spadnie jeszcze bardziej. Bo spadek taki obserwujemy już od dłuższego czasu, choć postępuje on raczej w żółwim tempie.

Prawie 1600 płatników mniej

W dostępnych danych PFRON najwięcej pracodawców zobowiązanych do dokonywania wpłat odnotowano we wrześniu 2022 r. – 33 090. Od tamtej pory, mimo niewielkich miesięcznych odbić, kierunek zmian jest dość konsekwentny.

W grudniu 2022 r. płatników było 32 863, rok później – 32 482, w grudniu 2024 r. – 32 163, a pod koniec 2025 r. już 31 497. Między rekordowym wrześniem 2022 r. a grudniem 2025 r. grupa ta zmniejszyła się więc o 1593 pracodawców, czyli o 4,8%.

Jeżeli chodzi o 2026 r., trend na razie się utrzymuje. Według stanu bazy PFRON na 3 września liczba płatników wynosiła 31 377 w styczniu, 31 294 w lutym, 31 270 w marcu, 31 178 w kwietniu, 31 033 w maju i 30 895 w czerwcu. Choć tutaj warto podkreślić, że danych za ostatnie miesiące nie należy traktować jako ostatecznych. Bazy PFRON są „żywe”: dokumenty mogą wpływać z opóźnieniem, a późniejsze korekty zmieniają również dane historyczne. Im świeższy miesiąc, tym zwykle większe późniejsze uzupełnienia. Dlatego np. lipcowe 30 310 płatników nie świadczy jeszcze o nagłym załamaniu i na razie lepiej pozostawić ten miesiąc poza analizą trendu. Spadek widoczny w starszych, znacznie bardziej dojrzałych danych trudno jednak sprowadzić wyłącznie do opóźnień w raportowaniu.

Po drugiej stronie

Ciekawe rzeczy dzieją się jednocześnie w grupie pracodawców niezobowiązanych do wpłat, czyli osiągających wymagany wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.

Jeszcze w styczniu 2025 r. było ich 29 633. W październiku liczba ta po raz pierwszy przekroczyła 30 tys., osiągając – według najnowszego stanu bazy – 30 065. W grudniu 2025 r. było ich już 30 248.

Powyżej tej granicy grupa utrzymywała się również na początku 2026 r.: 30 153 pracodawców w styczniu, po 30 202 w lutym i marcu oraz 30 062 w kwietniu.

Nie oznacza to oczywiście, że możemy odjąć liczbę płatników od jednego zestawienia, dodać ją do drugiego i uznać, że właśnie tylu pracodawców zaczęło zatrudniać więcej osób z niepełnosprawnościami. PFRON publikuje dane zagregowane. Nie wiemy, które konkretne podmioty zmieniały status, ile firm spadło poniżej progu 25 etatów, ile zakończyło działalność, a ile rzeczywiście podniosło wskaźnik zatrudnienia pracowników z orzeczeniem.

Mamy jednak dwa jednoczesne zjawis