Dodatek dopełniający dla kolejnych rencistów? MRPiPS przygotowało projekt zmian, ale wiele zależy od możliwości budżetowych

Zastępca RPO zwrócił uwagę, że od 1 stycznia 2025 r. niektórym osobom pobierającym rentę socjalną przysługuje także dodatek dopełniający do renty socjalnej. Wynika to z wejścia w życie ustawy z dnia 27 września 2024 r. o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 1615) wprowadzającej to świadczenie.

Zasady przyznawania i wysokość dodatku dopełniającego

Dodatek dopełniający do renty socjalnej podlega corocznej waloryzacji w marcu danego roku. Od 1 marca 2026 r. kwota dodatku wynosi 2 704,71 zł brutto miesięcznie. Świadczenie to jest wypłacane łącznie z rentą socjalną, która także podlega waloryzacji w tym samym terminie (od 1 marca 2026 r. kwota renty socjalnej wynosi 1 978,49 zł brutto miesięcznie). Prawo do dodatku dopełniającego przysługuje osobie uprawnionej do renty socjalnej, która jest całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.

Co istotne, posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające do otrzymania tego dodatku, ponieważ wymagane jest posiadanie orzeczenia o niezdolności do pracy wydanego do celów rentowych, czyli orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy wraz ze stwierdzeniem niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Osoby, które w dniu 1 stycznia 2025 r. spełniały wszystkie warunki otrzymania dodatku dopełniającego, uzyskały to świadczenie z urzędu, bez konieczności składania odrębnego wniosku. Jeżeli jednak na dzień 1 stycznia 2025 r. dana osoba, mimo że była uprawniona do renty socjalnej, nie miała orzeczonej niezdolności do samodzielnej egzystencji, musiała złożyć wniosek o przyznanie dodatku dopełniającego (na formularzu EDD-SOC) wraz z zaświadczeniem lekarskim OL-9 oraz dokumentacją medyczną potwierdzającą stan zdrowia. W przypadku przyznania dodatku na wniosek przysługuje on od miesiąca złożenia wniosku. Wypłata dodatku rozpoczęła się 1 maja 2025 r. z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 r. (w przypadku przyznania świadczenia z urzędu) lub od miesiąca złożenia kompletnego wniosku EDD-SOC (w przypadku przyznania świadczenia na wniosek).

Szczegółowe zasady i tryb przyznawania oraz wypłaty renty socjalnej i dodatku dopełniającego do tej renty określa ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 377).

Czy przepisy o dodatku dopełniającym do renty socjalnej dyskryminują osoby z niepełnosprawnościami?

W wystąpieniu z dnia 6 maja 2026 r. Stanisław Trociuk wskazał, że wprowadzenie dodatku dopełniającego do renty socjalnej jest uzasadnione trudną sytuacją osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy oraz niską wysokością renty socjalnej. Niemniej do Rzecznika kierowane są liczne skargi dotyczące sposobu ukształtowania tej formy wsparcia. Wątpliwości dotyczą w szczególności ograniczonego kręgu osób uprawnionych do tego dodatku – przysługuje on bowiem wyłącznie osobom uprawnionym do renty socjalnej. Według autorów skarg może to być uznane za przejaw dyskryminacji innych osób z niepełnosprawnościami, które spełniają warunek całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, ale zamiast do renty socjalnej są uprawnione do świadczeń rentowych z tytułu niezdolności do pracy w ramach systemu zabezpieczenia społecznego lub systemu zaopatrzeniowego służb.

Zastępca RPO zaznaczył, że renta socjalna pełni funkcję kompensacyjną dla osób trwale niezdolnych do pracy od dzieciństwa, które nie mogły nabyć uprawnień do świadczeń z innych s