Praca zdalna nie musi oznaczać izolacji – co może zrobić pracodawca?

Praca zdalna a poczucie izolacji

Dla wielu osób praca zdalna jest dobrym rozwiązaniem – ogranicza czas i koszty dojazdów do pracy, umożliwia lepszą organizację dnia uwzględniającą indywidualne potrzeby, zapewnia większy komfort pracy wykonywanej w znanym i dostosowanym do siebie miejscu.

W takim systemie pracy często odnajdują się osoby z niepełnosprawnościami. Dla wielu z nich dotarcie do siedziby pracodawcy i funkcjonowanie w niedostosowanym środowisku bywa wyzwaniem. Praca zdalna ogranicza takie trudności.

Trzeba jednak przyznać, że w przypadku pracy zdalnej istnieje druga strona medalu związana z ograniczeniem bezpośrednich kontaktów międzyludzkich, co w dłuższej perspektywie może sprzyjać pojawieniu się poczucia izolacji.

Podczas pracy w siedzibie pracodawcy naturalne są rozmowy przy kawie, przypadkowe spotkania na korytarzu czy luźne pogawędki o sprawach niezwiązanych z pracą, np. podczas przerw. Pracownicy zdalni siłą rzeczy mają mniej okazji do takiej wymiany zdań. Brak bezpośredniego kontaktu, nieformalnych rozmów, w których przekazuje się też wiele emocji, mniejszy dostęp do informacji podawanych poza formalnym obiegiem, poczucie, że pracownika coś omija, że nie jest zauważany – to wszystko może przyczyniać się do poczucia pozostawania poza zespołem. Oczywiście potrzeby społeczne czy towarzyskie różnych pracowników będą odmienne – nie każda osoba pracująca zdalnie potrzebuje dużej ilości kontaktów z innymi. Pracodawcy zatrudniający pracowników w systemie zdalnym powinni jednak pamiętać o zagrożeniu, jakim jest izolacja społeczna, i podejmować działania minimalizujące poczucie izolacji.

Co może zrobić pracodawca, by minimalizować poczucie izolacji pracowników zdalnych?

W trosce o dobre relacje i budowanie poczucia przynależności pracodawca może podjąć wiele różnorodnych działań. Oto przykłady niektórych z nich:

Utrzymywanie regularnego kontaktu na linii pracownik zdalny-przełożony

Kontakt ze strony przełożonego i regularne rozmowy z osobami pracującymi w systemie zdalnym mogą dać im poczucie, że są zauważani, doceniani i potrzebni. Rozmowy, które będą wykraczać poza służbowe przekazywanie informacji, pomogą dostrzec realne potrzeby pracowników, trudności, z jakimi się zmagają czy nawet ich samopoczucie. O takie swobodne rozmowy warto zadbać też podczas cyklicznych spotkań zespołu. Oczywiście ich celem jest omówienie bieżących spraw zawodowych, ale jeśli to możliwe, można taktownie zapytać o to, jak pracownicy oceniają swoją sytuację lub z jakimi wyzwaniami się ostatnio spotkali. Podczas takich rozmów pracodawca może się sporo dowiedzieć o odczuciach i przemyśleniach osób pracujących zdalnie.

Stworzenie przestrzeni na nieformalne kontakty ze współpracownikami

Niektórzy pracodawcy wprowadzają wirtualne pokoje spotkań przy kawie. Planują na przykład krótkie spotkania online dla kilku osób, podczas których mogą one porozmawiać o sprawach niezwiązanych z pracą. Inni pracodawcy tworzą nieformalne grupy tematyczne, które skupiają miłośników filmów, książek, zwierząt i pomagają zacieśniać relacje na bazie podobnych pasji.

Bieżące przekazywanie informacji na temat biurowej codzienności

W każdym biurze istnieje nieformalny obieg informacji. Jest to zupełnie normalne i wynika właśnie z tego, że ludzie potrzebują wzajemnych rozmów. Pracownicy zdalni siłą rzeczy nie mają do niego dostępu. Dlatego pracodawcy powinni zadbać o to, by informacje o ważnych wydarzeniach dotyczących zespołu czy o podejmowanych inicjatywach – również niezwiązanych z pracą – przekazywać także osobom pracującym zdalnie. Nawet jeśli nie będą oni mogli lub chcieli uczestniczyć w pewnych aktywnościach, przekazanie informacji będzie dla nich ważnym sygnałem – „Pamiętamy o Was”.

Zapewnienie możliwości wsparcia

Praca zdalna może przynieść czasem niespodzianki w postaci awarii systemu czy sprzętu. W biurze otrzymanie pomocy jest łatwiejsze – wystarczy podejść do określonej osoby i zgłosić problem. W sytuacji, gdy coś zaczyna szwankować przy domowym biurku, uzyskanie pomocy może być trudniejsze. Pracodawca powinien więc zadbać o to, by pracownicy zdalni wiedzieli, do kogo mogą zwrócić się z prośbą o pomoc, ale też o to, by reakcja na ich prośby była możliwie szybka i profesjonalna. Jasno określone zasady kontaktu i możliwość otrzymania szybkiej pomocy zmniejszą poczucie pozostawania z problemem samemu.

Umożliwienie bezpośredniego kontaktu z zespołem i przełożonym

Zgodnie z artykułem 67³⁰ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.) pracodawca powinien umożliwić pracownikom zdalnym przebywanie na terenie zakładu pracy, kontaktowanie się z innymi pracownikami oraz korzystanie z pomieszczeń i sprzętów pracodawcy na zasadach przyjętych dla ogółu pracowników. Oczywiście nie wszyscy pracownicy zdalni chcą korzystać z takich możliwości i wybierają kontakty online. Jeśli jednak chcieliby skontaktować się ze współpracownikami na terenie zakładu pracy, powinni wiedzieć, że przepisy im to umożliwiają. Jeśli pracownicy zdalni są osobami z niepełnosprawnościami, pracodawca powinien upewnić się, że forma i miejsce spotkania będą dla nich dostępne.

Wnioski

Praca zdalna nie musi przyczyniać się do poczucia izolacji. Podejmowanie świadomych działań, uwzględniających potrzeby pracowników zdalnych, ułatwi im utrzymywanie relacji ze współpracownikami oraz pomoże zachować poczucie przynależności do zespołu.