Wsteczna zmiana stopnia niepełnosprawności przez sąd a obowiązek wypłaty należności za pracę w godzinach nadliczbowych

Jakie normy czasu pracy obowiązują pracowników z niepełnosprawnościami?

Co do zasady osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mogą pracować w wymiarze czasu pracy nieprzekraczającym 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Natomiast pozostałe osoby z niepełnosprawnościami mogą być zatrudnione w wymiarze czasu pracy nieprzekraczającym 8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu. Powyższe zasady wynikają z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884; dalej: u.r.o.n.). Jednocześnie, na podstawie art. 15 ust. 3 u.r.o.n. osoby z niepełnosprawnościami, nawet jeżeli nie posiadają znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nie mogą być zatrudniane w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej.

Powyższe reguły nie dotyczą jednak osób z niepełnosprawnościami wymienionych w art. 16 ust. 1 u.r.o.n., a zatem osób zatrudnionych przy pilnowaniu, a także pracowników z niepełnosprawnościami, na których wniosek lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne (lub w razie jego braku – lekarz sprawujący opiekę nad daną osobą z niepełnosprawnością) po przeprowadzeniu odpowiedniego badania wyrazi zgodę na wyłączenie stosowania przepisów art. 15 u.r.o.n.

Ważny jest zakres zgody lekarza medycyny pracy na niestosowanie wobec pracownika szczególnych norm czasu pracy

Zgoda, o której mowa powyżej, powinna zostać zamieszczona w zaświadczeniu lekarskim, przy czym lekarz powinien jednoznacznie określić zakres wyłączenia stosowania przepisów art. 15 u.r.o.n. Może ona wyłączyć wszystkie lub niektóre ograniczenia wynikające z art. 15 u.r.o.n., np. określone w ust. 2 lub ust. 3 tego artykułu, albo wyłącznie zakaz zatrudniania pracownika w godzinach nadliczbowych przy pozostawieniu innych ograniczeń wynikających z art. 15 u.r.o.n. Jeżeli lekarz wyłączył stosowanie art. 15 ust. 2 u.r.o.n., pracodawca może zatrudniać pracownika na zasadach określonych w ust. 1 tego artykułu. Jeżeli jednak lekarz zdecyduje się na wyrażenie zgody na wyłączenie także tego przepisu, zastosowanie będą miały ogólne przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.; dalej: k.p.).

Badanie, w wyniku którego lekarz medycyny pracy wydaje odpowiednią zgodę, jest przeprowadzane wyłącznie na wniosek pracownika, na którego podstawie pracodawca wystawia skierowanie na to badanie. Koszty badania pokrywa pracodawca.

Wyłączenie stosowania art. 15 u.r.o.n. w stosunku do konkretnego pracownika z niepełnosprawnością jest skuteczne od chwili doręczenia pracodawcy zgody lekarza. Przepi