Czy członek zarządu może korzystać z ZFRON? Gdzie kończy się prawo pracownika, a zaczyna konflikt interesów?

Szczególnie interesujący jest przypadek osoby, która jest jednocześnie członkiem zarządu, pracuje na podstawie umowy o pracę na stanowisku kierowniczym i posiada status osoby z niepełnosprawnością. Czy sama funkcja w zarządzie powoduje utratę uprawnienia do pomocy indywidualnej? Czy regulamin ZFRON może wyłączyć taką osobę z kręgu beneficjentów? I czy członek zarządu może uczestniczyć w podejmowaniu decyzji dotyczącej jego własnego wniosku?

Odpowiedź na pierwsze pytanie jest co do zasady korzystna dla pracownika. Przepisy nie uzależniają prawa do pomocy indywidualnej od tego, czy osoba niepełnosprawna zajmuje stanowisko szeregowe, specjalistyczne czy kierownicze ani od tego, czy jednocześnie pełni funkcję członka zarządu. Znacznie większej ostrożności wymaga natomiast sama procedura przyznania świadczenia.

Członek zarządu nie traci statusu pracownika

Przepis § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 7) wskazuje krąg osób uprawnionych do wystąpienia o pomoc indywidualną. Zgodnie z tym przepisem pomoc przyznaje się na wniosek:

1. osób niepełnosprawnych:

• a) zatrudnionych w zakładzie na podstawie stosunku pracy lub umowy o pracę nakładczą, w tym przebywających na urlopach bezpłatnych oraz urlopach wychowawczych,
• b) będących uczniami odbywającymi praktyczną naukę zawodu w tym zakładzie,
• c) niepracujących byłych pracowników tego zakładu, z zastrzeżeniem § 7;

2. rodziców lub prawych opiekunów dzieci, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 11 lit. g.

Przepis ten nie zawiera zastrzeżenia dotyczącego stanowiska zajmowanego przez pracownika.

Ustawodawca nie wprowadził tutaj dodatkowych kryteriów dotyczących:

• rodzaju stanowiska,
• poziomu wynagrodzenia,
• pełnienia funkcji kierowniczej,
• członkostwa w zarządzie,
• zakresu odpowiedzialności pracownika,
• ani rodzaju wykonywanych obowiązków.

Jeżeli zatem członek zarządu jest jednocześnie osobą z niepełnosprawnością zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, mieści się w kategorii osób wskazanych w ww. przepisie. Nie ma podstaw do przyjęcia, że samo członkostwo w zarządzie pozbawia go prawa do złożenia wniosku.

Regulamin ZFRON ma znaczenie – ale nie może zastąpić rozporządzenia

To kolejny ważny element.

Pracodawca ustala zakładowy regulamin wykorzystania środków ZFRON w uzgodnieniu z osobami zapewniającymi opiekę medyczną, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne oraz – zależnie od sytuacji – ze związkami zawodowymi albo przedstawicielami wybranymi przez niepełnosprawnych pracow