Spóźnione przedłożenie orzeczenia o niepełnosprawności – czy pracownikowi przysługuje zaległy dodatkowy urlop wypoczynkowy?

Zasady nabycia prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przez osobę z niepełnosprawnością

Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego dla osoby z niepełnosprawnością przysługuje niezależnie od prawa do urlopu wypoczynkowego należnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 1245; dalej: k.p.), o ile dana osoba spełnia warunki określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884; dalej: u.r.o.n.). Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.r.o.n., dodatkowy urlop wypoczynkowy, o którym mowa powyżej, przysługuje osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wymiar tego urlopu wynosi 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.

W świetle art. 19 ust. 2 u.r.o.n. dodatkowy urlop wypoczynkowy nie przysługuje osobie, która jest uprawniona do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych w roku kalendarzowym lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli jednak wymiar urlopu dodatkowego należnego pracownikowi na podstawie odrębnych przepisów jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast tego urlopu pracownikowi przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy dla osoby z niepełnosprawnością. W celu nabycia prawa do pierwszego takiego urlopu dana osoba musi przepracować jeden rok po dniu zaliczenia jej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (chodzi o okres pracy u wszystkich pracodawców). Jak wynika ze stanowiska interpretacyjnego Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych (BON), za dzień zaliczenia pracownika do jednego z tych stopni przyjmuje się dzień posiedzenia zespołu orzekającego, odpowiadający dacie wydania orzeczenia. Po przepracowaniu tego okresu pracownik nabywa prawo do pierwszego dodatkowego urlopu w pełnym wymiarze 10 dni roboczych (niezależnie od miesiąca nabycia tego prawa), z tym że jest udzielany na takich zasadach jak zwykły urlop wypoczynkowy. Tak więc pracownikowi, który nabył prawo do pierwszego takiego urlopu w listopadzie danego roku, pracodawca powinien udzielić go w pełnym wymiarze 10 dni do końca danego roku. Od 1 stycznia następnego roku urlop ten staje się urlopem zaległym, który powinien zostać udzielony do końca września tego roku.

Sytuacja wygląda nieco inaczej w przypadku kolejnych dodatkowych urlopów, gdyż pracownik z niepełnosprawnością nabywa prawo do nich odpowiednio w dniu 1 stycznia, począwszy od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym przepracował rok po zaliczeniu go do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, pod warunkiem że pozostaje w zatrudnieniu, nawet jeśli z powodu choroby nie świadczy pracy.

W kontekście odpowiedzi na pytanie zadane na wstępie należy zwrócić uwagę, że w sytuacji, gdy osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności:

• utraci status osoby niepełnosprawnej albo
• zostanie zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności

– okoliczności te nie spowodują utraty prawa do dodatkowych urlopów wypoczynkowych, do któr