Jedno stanowisko pracy dla kilku osób. Jak dbać o dostępność?

Jedno stanowisko pracy dla kilku osób

Coraz częściej spotyka się taki sposób organizacji pracy, w którym z jednego stanowiska korzysta kilka osób. Wykorzystywany jest on np. tam, gdzie pracownicy wykonują pracę zmianową i nie potrzebują stanowiska w tym samym czasie. Dobrze sprawdza się również wtedy, gdy część zespołu pracuje zdalnie i hybrydowo lub gdy pracownik wykonuje część obowiązków poza biurem, w innych lokalizacjach. Podczas jego nieobecności przy jego biurku może pracować osoba, która w danym dniu potrzebuje stanowiska stacjonarnego. Za decyzją o wprowadzeniu stanowisk wykorzystywanych przez kilku pracowników stoi często potrzeba racjonalnego wykorzystania przestrzeni biurowej i optymalizacji kosztów. Wprowadzenie takiego systemu organizacji miejsca pracy rodzi jednak pytanie: Jak przygotować stanowisko pracy, by było dostępne dla różnych pracowników, w tym osób z niepełnosprawnościami?.

Dostępne stanowisko pracy zaczyna się od określenia potrzeb pracowników

Uniwersalny, pasujący do każdej sytuacji model dostępnego stanowiska pracy nie istnieje. Dostępność jest bowiem związana z dopasowaniem konkretnego miejsca do osób z niego korzystających. Urządzanie takiego stanowiska pracy i zakup wyposażenia powinny być poprzedzone analizą sytuacji. Jakie kwestie warto rozważyć?

1. Którzy pracownicy będą korzystać ze współdzielonego stanowiska pracy?
2. Jakie zadania będą przy nim wykonywane?
3. Jakie potrzeby mają pracownicy przydzieleni do tego miejsca pracy?
4. Czy stanowisko będzie wykorzystywane przez pracowników z niepełnosprawnościami?
5. Czy któryś z nich korzysta z urządzeń i sprzętów wspomagających?
6. Czy któryś z pracowników porusza się na wózku?
7. Czy stanowisko wymaga dostosowań dla osób z niepełnosprawnością wzroku lub słuchu?

Przeanalizowanie takich kwestii ułatwi podjęcie decyzji związanych z przygotowaniem stanowiska pracy dla kilku osób tak, by było ono dostępne dla każdej z nich.

Dostępne stanowisko pracy dla kilku osób – możliwość szybkiej regulacji

Swobodną pracę przy stanowisku przeznaczonym dla kilku osób ułatwi możliwość dostosowania jego wyposażenia do użytkowników. Warto więc zadbać o to, by takie stanowisko było wyposażone w:

• regulowane biurko, w którym wysokość blatu można dopasować do użytkownika. Ciekawym rozwiązaniem mogą być tu biurka elektryczne umożliwiające pracę również na stojąco dla osób, które ze względów zdrowotnych potrzebują zmiany pozycji;
• krzesło z regulacją wysokości siedziska, zagłówka, oparcia i podłokietników;
• podnóżek, który sprawdzi się przy stanowisku pracy używanym przez osoby o różnym wzroście;
• monitor z funkcją regulacji wysokości i położenia, dzięki której można dopasować pozycję wyświetlacza do poziomu oczu i zachować prawidłową postawę ciała.

Dostępna dla wszystkich przestrzeń wokół stanowiska pracy

Dostępne stanowisko pracy to nie tylko ergonomiczne, regulowane sprzęty. Równie ważne jest otoczenie miejsca pracy. Można tu wspomnieć np. o:

• odpowiedniej szerokości przejść między stanowiskami, które w razie potrzeby umożliwią poruszanie się osobie korzystającej z wózka,
• przestrzeni pod biurkiem umożliwiającej wygodne zajęcie miejsca pracy – również dla osoby poruszającej się na wózku,
• rozmieszczeniu szafek i półek tak, by były dostępne dla różnych użytkowników.

Dlaczego zaprojektowanie przestrzeni wokół stanowiska pracy jest ważne? Ponieważ nawet wtedy, gdy będzie ono wyposażone w regulowane sprzęty, wciąż może być niedostępne, jeśli użytkownik nie będzie mógł swobodnie do niego podejść lub podjechać.

Wspólne stanowisko pracy – czy wszystko musi być w nim wspólne?

Są sytuacje, w których stanowisko pracy przeznaczone dla kilku różnych osób nie będzie oznaczało wspólnego korzystania z całego wyposażenia. Tak może się zdarzyć, jeśli użytkownikiem wspólnego stanowiska będzie osoba z niepełnosprawnością. Dlaczego? Otóż taki pracownik może potrzebować do pracy indywidualnych rozwiązań, np. specjalistycznej klawiatury lub myszy. Warto wówczas wprowadzić zasady określające, z których urządzeń mogą korzystać wszyscy zatrudnieni pracujący przy danym stanowisku, a które będą rozwiązaniami indywidualnymi, przeznaczonymi dla osób z niepełnosprawnościami.

Poza takim rozróżnieniem na pewno dobrym rozwiązaniem będzie także ustalenie ogólnych zasad korzystania ze wspólnego stanowiska pracy. Mogą one dotyczyć kwestii utrzymywania porządku na stanowisku, korzystania ze schowków na prywatne rzeczy, zgłaszania problemów ze sprzętem itp.

Czy wspólne stanowisko pracy sprawdzi się przy każdym pracowniku?

Najkrótsza odpowiedź na to pytanie brzmi: „nie”. Są np. stanowiska związane z pracą z poufnymi danymi. W ich przypadku współdzielenie stanowiska pracy mogłoby być wręcz ryzykowne. Są też sytuacje związane ze zdrowiem zatrudnionych, które mogą sprawić, że korzystanie z jednego stanowiska pracy nie będzie dobrym rozwiązaniem. Niektórzy pracownicy czują się bezpiecznie w stałym, przewidywalnym otoczeniu i dla nich zmiany wynikające z konieczności współdzielenia stanowiska pracy mogą utrudniać wykonywanie pracy. W przypadku takich osób stworzenie spersonalizowanego stanowiska pracy, z którego korzysta tylko jedna osoba, może być przykładem dobrze wprowadzonych racjonalnych usprawnień.

Wnioski

Dostępne stanowisko pracy przeznaczone dla kilku pracowników powinno umożliwiać dopasowanie sprzętów i urządzeń do konkretnych osób. Organizacja takich miejsc zawsze powinna być poprzedzona analizą sytuacji każdej z nich. Może się bowiem czasem okazać, że nie każdy pracownik odnajdzie się w pracy przy współdzielonym stanowisku.