Raportowanie ESG coraz ważniejsze. Siedem zadań dla pracodawców

Obowiązek raportowania ESG

W Polsce obowiązek raportowania zrównoważonego rozwoju według dyrektywy CSRD wprowadzono ustawą z 6 grudnia 2024 r. Pierwsze raporty za 2024 r., publikowane w 2025 r., przygotowały największe jednostki zainteresowania publicznego, m.in. emitenci giełdowi, banki i ubezpieczyciele, które wcześniej podlegały obowiązkowi ujawniania informacji niefinansowych. Terminy dla kolejnych dużych przedsiębiorstw oraz giełdowych MŚP przesunięto o dwa lata – odpowiednio na raportowanie w 2028 r. za 2027 r. i w 2029 r. za 2028 r. Dyrektywa Omnibus I z 2026 r. docelowo ogranicza obowiązek do firm i grup zatrudniających ponad 1000 pracowników oraz osiągających ponad 450 mln euro rocznych przychodów; pełne wdrożenie tych progów do polskiego prawa jest jeszcze przygotowywane.

Raport ESG stanowi część sprawozdania z działalności i pokazuje zarówno wpływ firmy na ludzi i środowisko, jak i wpływ ryzyk oraz szans związanych ze zrównoważonym rozwojem na sytuację przedsiębiorstwa.

Obejmuje m.in. klimat, emisje, energię, zanieczyszczenia, bioróżnorodność, pracowników, równe traktowanie, prawa człowieka, relacje z dostawcami, przeciwdziałanie korupcji i ład korporacyjny. Firma przedstawia swoje strategie, polityki, cele, działania, mierniki, osiągnięte wyniki oraz istotne informacje dotyczące łańcucha wartości, zgodnie ze standardami ESRS. Obowiązkowe sprawozdanie podlega niezależnej atestacji przez biegłego rewidenta – obecnie na poziomie ograniczonego zapewnienia.

Firmy nadal raczkują

W badaniu KPMG uczestniczyło 1320 członków zarządów i przedstawicieli wyższej kadry kierowniczej z różnych regionów i branż. Średni wynik indeksu dojrzałości ESG wyniósł 46,9 punktu na 100 i był nieco niższy niż rok wcześniej. Aż 76 proc. przedsiębiorstw pozostawało na początkowym lub średnim etapie przygotowania do pokazania danych na zewnątrz.

Różnica między najlepiej i najsłabiej przygotowanymi organizacjami jest duża. Liderzy uzyskali średnio 65,2 punktu, firmy rozwijające swoje systemy – 45,7, a początkujący zaledwie 30,5 punktu. Luka nie zmniejszyła się w porównaniu z poprzednią edycją badania.

Największymi barierami okazały się złożoność wymogów raportowych, wskazana przez 51 proc. firm, oraz niejasne i zmieniające się regulacje – 49 proc. Problemami były również niedostateczne dane od dostawców, brak dostępu do informacji oraz niewystarczające rozwiązania informatyczne.

Raport ESG to nie wszystko

Pracodawca może posiadać rozbudowaną strategię ESG, ale nie będzie ona wiarygodna, jeśli firma nie potrafi wykazać, skąd pochodzą dane, kto odpowiada za ich poprawność i w jaki sposób zostały sprawdzone.

Mniej niż połowa badanych organizacji przełożyła ogólne cele ESG na konkretne zadania dla najważniejszych obszarów działalności i systematycznie kontrolowała ich wykonanie. Jeszcze mniej firm powiązało osiąganie tych celów z systemami motywacyjnymi.

To ważna przestroga. ESG nie powinno być jedynie ramą do opisania działalności firmy. Cele dotyczące zatrudnienia, bezpieczeństwa, środowiska czy odpowiedzialności w łańcuchu dostaw muszą wpływać na rzeczywiste decyzje kadrowe i biznesowe.

Dane o pracownikach również będą sprawdzane

Z punktu widzenia pracodawców szczególnie istotna jest społeczna część ESG. Firmy gromadzą m.in. informacje o:

1. bezpieczeństwie i wypadkach przy pracy;
2. rotacji i utrzymaniu pracowników;
3. zaangażowaniu zatrudnionych;
4. różnorodności i włączeniu;
5. równości wynagrodzeń;
6. skargach i zgłoszeniach sygnalistów;
7. szkoleniach oraz rozwoju kompe