Stay interview - jak rozmawiać, by zatrzymać wartościowych pracowników?

Czym jest stay interview?

Coraz więcej firm prowadzi z pracownikami rozmowy mające na celu poznanie ich doświadczeń wpływających na decyzję o pozostaniu w obecnej organizacji. Rozmowy te określane są pojęciem „stay interview” i umożliwiają bieżącą reakcję na ewentualne trudności, które mogłyby skłonić pracowników do zmiany miejsca zatrudnienia. Stay interview należy odróżnić od ocen okresowych, które są pewnym podsumowaniem pracy w określonym przedziale czasu. Konieczne jest również odróżnienie rozmów w ramach stay interview od exit interview, czyli rozmów przeprowadzanych z pracownikiem wtedy, gdy już podjął decyzję o odejściu. Stay interview koncentruje się na zrozumieniu konkretnego pracownika i jego przyszłości w firmie, ułatwia pracodawcy zatrzymanie wykwalifikowanych osób i przeciwdziała wysokiej rotacji.

Stay interview a pracownicy z niepełnosprawnościami

Przeprowadzanie rozmów zwiększających szansę na zatrzymanie pracowników warto zaplanować ze wszystkimi. Wszyscy przecież mają osobiste spostrzeżenia, które mogą wpływać na zadowolenie z pracy lub jego brak i chęć szukania nowej posady.

Nie inaczej jest z pracownikami z niepełnosprawnościami. Każdego dnia spotykają się z różnymi sytuacjami czy zachowaniami, które budują ich doświadczenia i odczucia związane z miejscem pracy. I wielu z nich otwarcie o nich mówi.

Są jednak i tacy pracownicy z niepełnosprawnościami, którym zgłaszanie napotykanych niedogodności utrudniających pracę nie przychodzi łatwo. Niektórzy nie wyrażają swoich opinii, gdyż nie chcą być postrzegani jako osoby wymagające szczególnego traktowania lub jako ci roszczeniowi. Są i tacy, którzy przyzwyczaili się do utrudnień i nie widzą potrzeby sami z siebie o nich mówić.

Niektórzy pracownicy z niepełnosprawnościami potrzebują jednak tego, by ich sytuacja została dostrzeżona. I nie chodzi oczywiście o żadne przywileje, ale o umożliwienie im wykonywania pracy na równych zasadach z innymi. Zdarza się przecież, że stan zdrowia pracowników z niepełnosprawnościami się zmienia, zmieniając tym samym ich potrzeby czy możliwości. Ale zmienić może się też sama organizacja – wówczas może się okazać, że wcześniejsze racjonalne usprawnienia nie są już wystarczające. Nie każdy jednak pracownik z niepełnosprawnością powie o tym otwarcie. Niektórzy mogą po cichu planować zmianę miejsca zatrudnienia.

Dlatego w przypadku niektórych osób z niepełnosprawnościami stay interwiew może mieć duże znaczenie, gdyż zawczasu wykaże obszary wymagające zmian. Wprowadzenie odpowiednich usprawnień może zapobiec odejściom dobrych pracowników.

Stay interview – jakie pytania warto zadać?

Nie istnieje oczywiście lista pytań, które koniecznie należy zadać podczas stay interview. Pracodawca powinien zastanowić się nad sytuacją pracownika, jego obowiązkami, możliwymi trudnościami i według tego opracować pytania. O co na przykład można zapytać?

• Czy lubisz swoją pracę? Jeśli tak, to dlaczego? Jeśli nie, co może być tego przyczyną? Co możemy zrobić, by Twoja praca była dla ciebie bardziej satysfakcjonująca?
• Czy myślisz czasem o zmianie miejsca pracy? Jeśli tak, co jest tego powodem?
• Jak oceniasz współpracę między współpracownikami, kierownictwem czy nawet między działami?
• Czy czujesz, że otrzymujesz rzetelny feedback, który motywuje do dalszych działań? Jeśli nie, co możemy według Ciebie w tej kwestii zmienić?
• Czy masz wrażenie, że Twoje kompetencje i doświadczenie nie są w pełni wykorzystywane?
• Czy czujesz, że jesteś przez nas doceniany?
• Czy wiesz, z jakich możliwości rozwoju możesz korzystać? Jeśli korzystasz – co o nich myślisz? Czy firma może coś w tym względzie usprawnić?
• Czy wartości firmy i sposób jej działania są z Tobą zgodne?
• Czy widzisz dla siebie miejsce w naszej firmie za dwa, trzy lata?

Jeśli stay interview przeprowadzany jest z osobami z niepełnosprawnościami, można również zapytać o kwestie im bliskie i ważne z perspektywy codziennej pracy.

• Co utrudnia Ci wykonywanie pracy?
• Czy sądzisz, że wdrożenie pewnych zmian technicznych lub organizacyjnych mogłoby te trudności zminimalizować lub zlikwidować? O jakie zmiany może chodzić?
• Czy wśród współpracowników czujesz się bezpiecznie?
• Czy uważasz, że tworzymy w firmie kulturę otwartości na różnorodność i nie kierujemy się uprzedzeniami?
• Czy możesz otwarcie mówić o swoich potrzebach związanych z wykonywaniem pracy?
• Czy masz przekonanie, że Twój głos będzie wysłuchany?
• Czy czujesz, że to właśnie Twoje miejsce?

Warto przy tej okazji wspomnieć, że próba poznania odczuć pracowników związanych z pracą nie daje prawa do pytania o wszystko. Na pewno nie byłyby stosowne pytania o diagnozę lekarską, przebieg leczenia czy szczegóły niepełnosprawności.

Stay interview – dlaczego warto?

Rozmowy w ramach stay interview nie zawsze będą łatwe. Być może pracodawca usłyszy czasem coś, czego by słyszeć nie chciał. Ale właśnie takie informacje są niekiedy zapalnikiem dobrych zmian. Wiedzę uzyskaną podczas takich spotkań można wykorzystać do poprawy komunikacji czy kultury współpracy, zmian w organizacji pracy, aktualizacji podejścia do racjonalnych usprawnień, zwiększenia dostępności szkoleń, usprawnienia działań feedbackowych czy nawet do dostosowania benefitów do faktycznych potrzeb pracowników.

Aby jednak móc uzyskiwać taką wiedzę, rozmowy z pracownikami nie powinny być jednorazową sytuacją. Zaufanie budują regularne, swobodne wymiany zdań. Zadbanie o spokojną, przyjazną atmosferę, zadawanie pytań otwartych, niepodważanie odczuć czy opinii pracowników – to elementy, które na pewno zwiększą szansę na szczerą rozmowę i uzyskanie wartościowych informacji.

Wnioski

Decyzja o odejściu z pracy rzadko podejmowana jest bez namysłu, pod wpływem silnych emocji. Częściej poprzedzają ją tygodnie lub miesiące narastającego niezadowolenia. Pracodawcy, którzy wprowadzą regularne rozmowy mające na celu zidentyfikowanie trudności, mają większą szansę dostrzec bariery, zanim dla pracownika staną się one powodem do poszukiwania nowego miejsca pracy.