Czy choroba przerywa zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej?

Zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej jest stosunkowo nową instytucją, ponieważ zostało wprowadzone do ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.; dalej: k.p.) na mocy ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 641).

Zgodnie z art. 148(1) k.p., zwolnienie to co do zasady przysługuje pracownikowi w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym, przy czym o sposobie korzystania ze zwolnienia (w wymiarze dniowym lub godzinowym) decyduje sam pracownik w pierwszym wniosku o jego udzielenie złożonym w danym roku kalendarzowym. W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy wymiar godzinowy zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, z tym że niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny.

Co do zasady, aby pracownik mógł skorzystać z analizowanego zwolnienia, muszą zostać łącznie spełnione trzy przesłanki:

• działanie siły wyższej (zdarzenie zewnętrzne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia);
• wystąpienie pilnej sprawy rodzinnej spowodowanej chorobą lub wypadkiem;
• konieczność natychmiastowej obecności pracownika.

Zwolnienie, o którym mowa powyżej, jest udzielane na wniosek pracownika. Wzór tego wniosku nie został określony, dlatego pracownik może złożyć go zarówno w postaci pisemnej, jak i elektronicznej, a także ustnie lub za pomocą SMS-a. Jednakże wniosek ten powinien być złożony najpóźniej w dniu korzystania ze zwolnienia. W praktyce można go złożyć do godziny 23:59:59 w dniu korzystania z tego zwolnienia.

W okresie zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej pracownik zachowuje prawo do 50% wynagrodzenia.

Z perspektywy pracodawcy zatrudniającego osoby z niepełnosprawnościami szczególnie istotne znaczenie ma przepis art. 148(1) § 5 k.p., w świetle którego art. 148(1) § 1 k.p., w zakres