Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami a schorzenia specjalne – granice wstecznego rozliczania pracodawcy z PFRON

Dlaczego schorzenia szczególne i specjalne są ważne?

Schorzenia szczególne oraz specjalne to rodzaje niepełnosprawności, z którymi ustawodawca związał szczególne uprawnienia pracodawcy. Zatrudnienie pracownika z niepełnosprawnością, u którego zdiagnozowano określone schorzenia, wiąże się dla pracodawcy z istotnymi korzyściami finansowymi, zarówno w zakresie wysokości kwot dofinansowań do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników, jak i osiągnięcia odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych (lub obniżenia tego wskaźnika). Ma to znaczenie, ponieważ osiągnięcie odpowiednich wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest jednym z warunków, których spełnienie przez pracodawcę m.in. umożliwia:

• uzyskanie zwolnienia z obowiązku dokonywania comiesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) lub zmniejszenie wysokości tych wpłat;
• zwiększenie kwoty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością.

Kiedy pracodawca wlicza pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych?

Zasady wliczania pracowników z niepełnosprawnościami do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych zostały uregulowane w art. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884; dalej: u.r.o.n.). Przepis ten stanowi, że pracodawca co do zasady powinien wliczyć pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, począwszy od daty przedstawienia mu nowego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.

Sytuacja wygląda jednak inaczej w przypadku kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W myśl art. 2a ust. 2 u.r.o.n., jeżeli pracownik przedstawi pracodawcy kolejne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność, należy wliczyć go do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia złożenia wniosku o wydanie tego orzeczenia, o ile z treści orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia został złożony nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Ustawodawca uczynił jednak pewne zastrzeżenie co do okresów wstecznego zaliczania pracownika do danego stopnia niepełnosprawności. Jak bowiem wynika z art. 2a ust. 3 u.r.o.n., niezależnie od tego, kiedy pracownik złożył wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, pracodawca wlicza go do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia mu kolejnego orzeczenia, o ile z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie pracownik był niepełnosprawny.

Stosownie do art. 20c u.r.o