Skrócony czas pracy na podstawie ksero? Pracodawco, uważaj! Łatwo wpaść w pułapkę

Szczególne zasady zatrudniania osób z niepełnosprawnościami

Zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami wiąże się dla pracodawcy z pewnymi wyzwaniami, w tym w zakresie norm czasu pracy tych osób. Normy te wynikają bowiem z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884; dalej: u.r.o.n.), które mają charakter lex specialis wobec przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.; dalej: k.p.), a także wobec innych źródeł prawa pracy, w tym przepisów wewnątrzzakładowych.

W świetle art. 15 ust. 2 u.r.o.n. czas pracy osoby z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności wynosi maksymalnie 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Pozostałe osoby z niepełnosprawnościami nie mogą pracować dłużej niż 8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu (art. 15 ust. 1 u.r.o.n.). Ponadto osoby z niepełnosprawnościami – niezależnie od stopnia niepełnosprawności – nie mogą być zatrudniane w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Stosowanie szczególnych norm czasu pracy w odniesieniu do tych osób nie może powodować obniżenia wysokości ich wynagrodzenia.

W celu zatrudnienia pracownika z niepełnosprawnością w wymiarze czasu pracy przekraczającym szczególne normy czasu pracy wynikające z art. 15 u.r.o.n. pracodawca może skorzystać z następujących rozwiązań:

1. zatrudnić pracownika z niepełnosprawnością przy pilnowaniu (art. 16 ust. 1 pkt 1 u.r.o.n.);
2. zwrócić się do pracownika z niepełnosprawnością z prośbą (nie może to być nakaz ani nieformalny nacisk na pracownika), aby pracownik na swój wniosek wystąpił do lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne pracowników (lub w razie jego braku lekarza sprawującego opiekę nad tą osobą) o wyrażenie zgody na niestosowanie wobec pracownika szczególnych norm czasu pracy osób z niepełnosprawnościami (art. 16 ust. 1 pkt 2 u.r.o.n.).

Od kiedy pracownikowi przysługują szczególne uprawnienia osób z niepełnosprawnościami?

W myśl art. 20c u.r.o.n. w przypadku zatrudniania pracownika zaliczonego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności skrócone normy czasu pracy stosuje się od dnia, od którego pracownik został wliczony do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie art. 2a tej ustawy. Zgodnie z art. 2a u.r.o.n., osobę z niepełnosprawnością wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Pracownik, który przedstawi pracodawcy kolejne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność, powinien być wliczany do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia, jeżeli z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek ten został złożony nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia (art. 2a ust. 2 u.r.o.n.). Ponadto pracownik, w którego przypadku treść nowego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność wskazuje, że był on niepełnosprawny w okresie do trzech miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia, powinien być wliczany do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie tych trzech miesięcy, niezależnie od daty złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.

Jakie orzeczenia potwierdzają niepełnosprawność?

W tym kontekście na