Coraz więcej niewykorzystanych środków ZFRON trafia do PFRON

Jakie są źródła finansowania ZFRON?

Pracodawca posiadający status zakładu pracy chronionej (ZPChr), ma obowiązek utworzyć i prowadzić zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON). Oprócz tego fundusz ten może być również prowadzony przez pracodawcę, który wprawdzie utracił status ZPChr, ale spełnia przesłanki wskazane w art. 33 ust. 7b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884; dalej: u.r.o.n.). Artykuł ten pozwala byłym ZPChr zachować ZFRON i niewykorzystane środki tego funduszu, pod warunkiem że pracodawca zatrudnia co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty i osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych na poziomie minimum 25%.

Źródła finansowania ZFRON określono w otwartym katalogu, o którym mowa w art. 33 ust. 2 u.r.o.n. Do źródeł tych należą w szczególności:

• 90% środków uzyskanych z tytułu zwolnień z niektórych podatków i opłat, o których mowa w art. 31 ust. 1 u.r.o.n. Chodzi o zwolnienia z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego, podatku od czynności cywilnoprawnych, a także opłat (z wyjątkiem opłaty skarbowej oraz opłat o charakterze sankcyjnym). Dotyczy to pracodawcy prowadzącego ZPChr, który osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 30% niewidomych lub psychicznie chorych, albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (art. 31 ust. 1 u.r.o.n.);
• środki PFRON przekazywane na wniosek dysponenta ZFRON na podstawie art. 33b u.r.o.n.;
• środki z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT);
• wpływy z zapisów i darowizn;
• odsetki od środków zgromadzonych na rozliczeniowym rachunku bankowym ZFRON;
• środki pochodzące ze zbycia środków trwałych, zakupionych ze środków ZFRON, w części niezamortyzowanej.

W tym kontekście należy przypomnieć, że art. 33b ust. 1 u.r.o.n. stanowi, że PFRON, działając na wniosek dysponenta ZFRON, przekazuje mu miesięczne środki w wysokości równej iloczynowi stanu zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnościami zatrudnionych u dysponenta oraz 4% kwoty najniższego wynagrodzenia za pracę. PFRON przekazuje te środki na rozliczeniowy rachunek bankowy ZFRON w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku dysponenta ZFRON.

Niewykorzystane środki ZFRON trafiają do PFRON

Pracodawca prowadzący ZPChr powinien pamiętać, że zgodnie z art. 33 ust. 4c u.r.o.n., środki funduszu rehabilitacji uzyskane w danym roku kalendarzowym, pochodzące z:

• zwolnień, o których mowa w art. 31 ust. 1 u.r.o.n.;
• kwot pobranych zaliczek na PIT, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 u.r.o.n.;
• środków, o których mowa w art. 33b ust. 1 u.r.o.n.

– które nie zos