Transformacja nie tylko zielona

Przez lata temat zrównoważonego rozwoju kojarzył się głównie z klimatem, emisją CO2, odnawialnymi źródłami energii i przebudową łańcuchów dostaw. Firmy uczyły się mierzyć swój wpływ na środowisko, wyznaczać cele klimatyczne i raportować działania podejmowane na rzecz planety. To nadal jeden z najważniejszych wymiarów transformacji. Nie wyczerpuje jednak całego problemu.

Jeżeli gospodarka się zmienia, zmieniają się także miejsca pracy, kwalifikacje, technologie, modele usług i relacje firm z otoczeniem. Koniecznie więc musimy zadawać sobie pytanie nie tylko o to, czy transformacja będzie zielona, ale również o to, kto będzie mógł w niej uczestniczyć. Kto skorzysta z nowych możliwości? Kto zostanie przeszkolony? Kto znajdzie zatrudnienie w nowych sektorach? Kto będzie miał dostęp do produktów, usług i technologii projektowanych w imię zrównoważonego rozwoju?

Podczas wspomnianego webinaru regularnie powracała myśl, którą warto potraktować jako punkt wyjścia do szerszej rozmowy: „Transformacja, która wyklucza ludzi, nie jest sprawiedliwą transformacją”. W odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami oznacza to, że ich obecność w strategiach zrównoważonego rozwoju nie może być kwestią wizerunku ani dodatkiem do polityki kadrowej. Jest sprawdzianem tego, czy firma naprawdę rozumie społeczną stronę transformacji.

„S” w ESG nie może być dodatkiem

ESG to skrót od trzech angielskich słów: environmental, social i governance. Chodzi więc o środowisko, kwestie społeczne oraz ład organizacyjny. W praktyce debata o ESG bardzo często koncentruje się na literze „E”, czyli środowisku. To zrozumiałe, bo kryzys klimatyczny wymaga zdecydowanych działań, a regulacje klimatyczne stały się jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla biznesu, zwłaszcza w krajach Unii Europejskiej.

Nie sposób jednak oprzeć się wrażeniu, że wymiar społeczny jest często traktowany jako mniej istotny. Tymczasem to właśnie w literze „S” mieszczą się takie sprawy jak warunki pracy, równe traktowanie, bezpieczeństwo, dostęp do zatrudnienia, niedyskryminacja, relacje z pracownikami i wpływ firmy na społeczności lokalne. W tym obszarze mieści się również włączenie osób z niepełnosprawnościami, czyli owa legendarna inkluzja, o której tak często piszemy na naszych łamach.

Dlatego właśnie Monica Perez Lobo, przedstawicielka Toyota Motor Europe pytała: „Jak sprawić, aby litera S w ESG miała taką samą wagę jak E?”.

Ma to o wiele szersze znaczenie, nawet w kontekście samej niepełnosprawności, niż mogłoby się z początku wydawać. Niepełnosprawność nie jest bowiem wyłącznie obszarem zainteresowań firmowego działu HR. Osoby z niepełnosprawnościami są pracownikami, kandydatami do pracy, klientami, użytkownikami produktów i usług, członkami rodzin, społeczności lokalnych oraz uczestnikami łańcuchów wartości. Jeżeli firma mówi o zrównoważonym rozwoju, ale nie pyta o dostępność swoich miejsc pracy, procesów rekrutacyjnych, produktów, usług i komunikacji, jej strategia pozostaje niepełna. Może być dobrze opisana środowiskowo, a jednocześnie słaba społecznie. Może redukować emisje, ale utrwalać bariery.

Przede wszystkim widoczność

Podczas webinaru, a zwłaszcza w dyskusji panelowej często pojawiały się skróty GRI i ESRS. Warto je krótko wyjaśnić. GRI, czyli Global Reporting Initiative, to organizacja tworząca jedne z najczęściej stosowanych na świecie standardów raportowania zrównoważonego rozwoju. ESRS, czyli European Sustainability Reporting Standards, to Europejskie Standardy Raportowania Zrównoważonego Rozwoju, powiązane z unijną dyrektywą CSRD. Najprościej mówiąc, oba te systemy pomagają firmom opisywać ich wpływ na środowisko, ludzi i sposób prowadzenia działalności.

Raportowanie bywa kojarzone z obowiązkiem administracyjnym, rozbudowanymi formularzami i językiem zrozumiałym głównie dla specjalistów. Podczas webinaru podkreślano jednak inną funkcję raportowania. Nie ma ono służyć wył