Miliardy na miejsca pracy. Kto korzysta z dopłat do wynagrodzeń?

Dopłaty wynagrodzeń wciąż dominują

Najważniejszym instrumentem wsparcia rynku pracy pozostaje system dofinansowania wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami. W 2025 roku wydatki na ten cel wyniosły 3,98 mld zł, co oznacza wykonanie planu na poziomie ponad 99 proc. i stanowi największą pojedynczą pozycję w budżecie Funduszu.

Mimo iż coraz częściej mówi się, że taki rodzaj wsparcia nie spełnia oczekiwań i nie motywuje do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, stanowi on główną pomoc wykorzystywaną przez przedsiębiorców. Co istotne, wartość dopłat jest wielokrotnie wyższa niż budżety większości programów społecznych realizowanych przez PFRON.

W 2025 roku Fundusz przeznaczył na ten cel 3,98 mld zł, co stanowiło ponad 42 proc. wszystkich wydatków PFRON. Realizacja planu wyniosła 99,15 proc., co świadczy o bardzo wysokim wykorzystaniu dostępnych środków.

Skala programu jest ogromna. Dla porównania, wydatki na dofinansowania wynagrodzeń były ponad dwudziestokrotnie wyższe niż refundacja składek ZUS dla przedsiębiorców z niepełnosprawnościami, która wyniosła 180,8 mln zł. To pokazuje, że zatrudnienie etatowe pozostaje głównym kierunkiem polityki aktywizacji zawodowej.

Otwarty rynek coraz chętniej zatrudnia

Do niedawna system zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami opierał się głównie na zakładach pracy chronionej. Dane za 2025 rok pokazują jednak zupełnie inny obraz.

Aż 62,45 proc. wszystkich wypłaconych dofinansowań trafiło do pracodawców z otwartego rynku pracy. Zakłady pracy chronionej otrzymały 37,55 proc. środków, natomiast rynek mieszany miał marginalny udział wynoszący zaledwie 0,0009 proc.

Oznacza to, że niemal dwie trzecie pieniędzy przeznaczonych na wspieranie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami trafia dziś do zwykłych przedsiębiorstw, a nie do wyspecjalizowanych zakładów chronionych. To jeden z najważniejszych wniosków płynących z raportu.

Liczba pracodawców korzystających z dofinansowań na otwartym rynku pracy systematycznie rosła przez cały ubiegły rok. W grudniu 2024 roku było ich 32 252. W listopadzie 2025 roku liczba ta wzrosła do 33 014, czyli o 762 podmioty. Oznacza to wzrost o 2,36 proc. w ciągu zaledwie jednego roku.

To bardzo ważny sygnał. Wbrew często powtarzanym opiniom liczba przedsiębiorców zatrudniających osoby z niepełnosprawnościami nie maleje, lecz stopniowo rośnie. Coraz więcej firm uznaje, że zatrudnianie takich pracowników jest elementem normalnego funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Zakłady pracy chronionej znikają

W tym samym czasie trwał proces zmniejszania się sektora pracy chronionej.

W grudniu 2024 roku status zakładu pracy chronionej posiadały 573 podmioty korzystające z dofinansowań. W listopadzie 2025 roku było ich już tylko 532. Oznacza to spadek o 41 podmiotów.

Jeszcze ciekawsze są dane pokazujące przepływy pomiędzy poszczególnymi segmentami rynku. W ciągu roku aż 42 podmioty zrezygnowały ze statusu zakładu pracy chronionej i przeszły na otwarty rynek pracy. W