Czy wieloletnie tolerowanie naruszania obowiązków pracowniczych może wykluczać zwolnienie dyscyplinarne pracownika z tego powodu?

Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach

Rozwiązanie umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym, a więc bez wypowiedzenia z winy pracownika, to nadzwyczajny sposób ustania stosunku pracy, który może być stosowany tylko w wyjątkowych przypadkach, ściśle określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.) – dalej: k.p.

Zgodnie z treścią art. 52 § 1 k.p., pracodawca może dokonać rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w jednym z trzech przypadków. Pierwszym z nich jest ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Drugim przypadkiem, gdy zwolnienie dyscyplinarne pracownika jest dopuszczalne, jest popełnienie przez niego w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które czyni niemożliwym dalsze zatrudnianie go na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy, pod warunkiem że przestępstwo to jest oczywiste bądź zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Trzecią sytuacją, której zaistnienie umożliwia pracodawcy natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym, jest zawiniona przez pracownika utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku pracy.

Naruszenie musi dotyczyć podstawowych obowiązków pracowniczych

W tym opracowaniu zajmiemy się pierwszą z przesłanek rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, a więc dopuszczeniem się przez pracownika ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Trzeba zaznaczyć, że art. 52 k.p. nie wskazuje, które obowiązki pracownicze należą do podstawowych ani kiedy naruszenie określonych obowiązków można uznać za „ciężkie”. Ustawodawca zawarł katalog podstawowych obowiązków pracownika w art. 100 k.p. Jak wynika z § 1 tego przepisu, do obowiązków tych należy sumienne i staranne wykonywanie pracy oraz stosowanie się do poleceń przełożonych, jeżeli polecenia te dotyczą pracy i nie są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa lub umową o pracę. Do przykładowych podstawowych obowiązków pracowniczych należy zaliczyć:

1. przestrzeganie czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy;
2. przestrzeganie regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku;
3. przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych;
4. dbanie o dobro zakładu pracy, chronienie jego mienia oraz zachowywanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;
5. przestrzeganie tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;
6. przestrzeganie zasad współżycia społecznego obowiązujących w zakładzie pracy.

Trzeba podkreślić, że powyższy katalog ma charakter otwarty i wskazuje jedynie przykłady podstawowych obowiązków pracowniczych.

Kiedy naruszenie obowiązków pracowniczych