Rozwój wewnątrz organizacji. Dlaczego jest ważny dla pracowników z niepełnosprawnościami i jak go zaplanować?

Mobilność wewnętrzna – czym ona jest?

Słowo „mobilność” kojarzy się z ruchem i z gotowością pracowników do przemieszczania się, czasem na spore odległości, w celu wykonywania swoich obowiązków. Słowo to jednak nie zawsze oznacza podróży, może dotyczyć również działań stacjonarnych, wewnątrz firmy. Wówczas odnosi się ono do wewnętrznej mobilności pracowników. Czym jest wewnętrzna mobilność?

Pojęcie to możemy określić jako przemieszczanie pracownika w strukturze firmy – pomiędzy stanowiskami, działami czy projektami. Może więc dotyczyć sytuacji, w której pracownik awansuje (poziomo i pionowo), uczestniczy w programach talentowych lub jest przenoszony na inne, nowe stanowisko pracy – na dłuższy czas lub na krócej jako wsparcie zespołu. Mobilność wewnętrzna może przejawiać się również w tzw. crossboardingu, który obejmuje działania wspierające adaptację obecnych pracowników do realizowania nowych zadań czy pracy w innych zespołach. Wewnętrzne przesunięcia wiążą się więc z pewną inwestycją w zespół. Są dowodem na to, że firma dostrzega potencjał zatrudnionych i chce go wykorzystywać wewnątrz firmy. Bo oczywiście mobilności wewnętrznej nie chcemy mylić z przymusowym przenoszeniem pracowników wynikającym z braków kadrowych czy chaosu organizacyjnego. Jest ona świadomym i dobrze zaplanowanym procesem usprawniającym elastyczne funkcjonowanie współczesnej firmy.

Nietrudno się domyślić, że wprowadzenie systemu mobilności wewnętrznej wiąże się z konkretnymi korzyściami. Dzięki niej firmy zwiększają zaangażowanie pracowników, pomagają im być częścią całej organizacji, a nie tylko jednego stanowiska czy zespołu. To z kolei przekłada się na budowanie poczucia zadowolenia i przynależności do firmy. Pracownicy, którzy czują, że w obecnej firmie mogą się rozwijać, kształcić i wchodzić w nowe role, raczej nie będą myśleć o zmianie pracodawcy. Efektem takich działań będzie więc większa retencja, niższa rotacja i minimalizacja kosztów związanych z zatrudnianiem i szkoleniem nowych osób.

Wewnętrzna mobilność ułatwia też płynne przechodzenie przez trudniejsze okresy. Dzięki umiejętnościom zawodowym i interpersonalnym zdobytym w ramach wewnętrznych przesunięć łatwiej będzie przetwać nagłe kryzysy – kadrowe i organizacyjne.

Czy wewnętrzna mobilność może obejmować pracowników z niepełnosprawnościami?

Oczywiście, że tak! Prawdą jest, że osoby z orzeczeniem bardzo cenią sobie stabilizację i przewidywalność zatrudnienia. Nie oznacza to jednak, że nie odczuwają potrzeby rozwoju zawodowego. W wielu przypadkach decyzje o zmianie stanowiska pracy lub przeniesieniu do innego działu czy zespołu okazują się bardzo trafione. Pracownicy z niepełnosprawnościami mogą wówczas zdobyć nowe doświadczenia, zintegrować się z większą liczbą współpracowników, wyjść ze strefy komfortu i rozwijać swój potencjał zawodowy.

Uwzględnienie osób z niepełnosprawnościami w procesie przesunięć wewnętrznych daje im szansę na pokazanie siebie pracownikom z innych działów. Dzięki temu pozostali zatrudnieni mogą lepiej poznać kompetencje i sposób pracy osób z orzeczeniem, co pomaga przełamywać stereotypy i błędne przekonania.

Ważne jest także to, że im więcej zatrudnionych będzie miało możliwość pracy z osobami z orzeczeniem, tym łatwiej będzie budować kulturę pracy otwartą na różnorodność. A to w obecnych czasach ogromna wartość i silny wyróżnik na rynku pracy.

Co może utrudniać wewnętrzną mobilność pracowników z orzeczeniem?

Być może pierwszym skojarzeniem będą tu ograniczenia architektoniczne. To prawda, osoba poruszająca się na wózku może mieć utrudniony dostęp do wielu miejsc w firmie. Podobnie osoby z nadwrażliwością sensoryczną mogą się nie odnaleźć w otwartych przestrzeniach (open space).

Warto jednak zwrócić uwagę na jeszcze inne kwestie, które mogą mocno ograniczać wewnętrzne przesunięcia osób z niepełnosprawnościami. Zdarza się, że informacje o możliwościach rozwojowych czy wewnętrznych rekrutacjach nie są przedstawiane drogą formalną. Albo inaczej – są przekazywane za pośrednictwem kanałów, które nie są cyfrowo dostępne dla osób z orzeczeniem.

Problemem mogą okazać się również wywołane wcześniej uprzedzenia budowane na bazie stereotypów. To bardzo ważne, aby pracodawcy uczyli się patrzeć na osoby z niepełnosprawnościami z perspektywy ich umiejętności, doświadczenia i kompetencji. Dzięki obiektywnym ocenom wszyscy pracownicy będą mogli korzystać z programów rozwojowych, wewnętrznych przemieszczeń i przyczyniać się do umacniania firmy.

Jak można wspierać mobilność wewnętrzną pracowników z niepełnosprawnościami?

Nie sposób wymienić wszystkich możliwości budowania procesu wewnętrznej mobilności dla osób z niepełnosprawnościami, gdyż każda firma jest inna i każdy pracownik, nawet z tym samym schorzeniem, też jest inny.

W przypadku osób z orzeczeniem bardzo ważne będą rozmowy i ustalenie, czego one oczekują. Czy są gotowe na wewnętrzne przemieszczenia? Jeśli tak, warto zastanowić się, jak zaplanować ten proces, by był dla nich komfortowy, dostępny i żeby rzeczywiście wspierał ich rozwój zawodowy.

Ważne jest też, by zadbać o jasne komunikaty związane z przesunięciami wewnętrznymi i o przejrzyste zasady rekrutacji wewnętrznych. Przedstawienie ich w sposób dostępny dla osób z niepełnosprawnościami, np. słabowidzących, to kolejna ważna kwestia, którą należy uwzględnić. Jeśli rozpoczęcie pracy w nowym miejscu wymaga szkoleń i uczestnictwa w spotkaniach, można zaproponować uczestnictwo online, zapewnić możliwość korzystania z napisów lub wcześniej przekazać materiały szkoleniowe.

Uwzględnianie takich okoliczności buduje przyjazne środowisko pracy, w którym mobilność wewnętrzna staje się dostępna dla wszystkich – również dla pracowników z niepełnosprawnościami.