Kompetencje, które budują efektywny zespół. Pracodawco, czy je znasz?

Nie tylko wiedza i doświadczenie

Umiejętności techniczne, specjalistyczna wiedza, konkretne wykształcenie czy zdobyte doświadczenie są i zapewne zawsze będą ważne. Trudno przecież nie wymagać od inżyniera specjalistycznej wiedzy lub od księgowego znajomości przepisów podatkowych.

Rynek pracy szybko się jednak zmienia, zmienia się również struktura zatrudnionych – w jednym biurze, zespole czy przy jednym projekcie pracują osoby różnorodne, prezentujące odmienne wartości, perspektywy czy doświadczenia zawodowe.

Można więc śmiało powiedzieć, że efektywność takich zespołów zależy również od innych kompetencji – takich, które czasem nawet trudno nazwać i przypisać do konkretnej rubryki w opisie stanowiska pracy.

O jakie umiejętności może chodzić?

Współpraca i praca zespołowa

Zapewne w każdej firmie są jednoosobowe stanowiska pracy – takie, przy których świetnie sprawdzi się tylko jeden pracownik. W zdecydowanej jednak większości stanowiska pracy i zadania, jakie się w ich ramach wykonuje, są ze sobą powiązane. Prawdę mówiąc, nawet pracownicy wykonujący swą pracę samodzielnie, bardzo często muszą, choćby chwilowo, nawiązać współpracę z innymi. Dlatego też umiejętność wspólnego działania na rzecz określonego celu, dzielenia się wiedzą, dostrzegania i reagowania na potrzeby innych członków zespołu oraz budowanie dobrej, przyjaznej atmosfery pracy staje się bardzo ważną kompetencją.

Otwartość na feedback

Feedback, czyli informacja zwrotna o naszej pracy, nie zawsze jest taki, na jaki czekamy. Czasem może wykazać nasze słabe strony, błędy czy nawet zaniedbania. Jak przyjąć taką informację? Różni pracownicy zrobią to zapewne w różny sposób. Umiejętność spokojnego odebrania feedbacku, nawet jeśli nie należy do przyjemnych, ma jednak ogromne znaczenie. Pokazuje naszą dojrzałość i profesjonalizm, wysoką inteligencję emocjonalną i społeczną. Dla pracodawcy jest sygnałem, że jesteśmy otwarci na rozwój.

Gotowość do nauki

Żyjemy w czasach szybkich zmian – i technologicznych, i organizacyjnych – które często usprawniają pracę. Pracodawcy, którzy są tego świadomi i potrafią wykorzystać taki rozwój, umacniają swoją pozycję rynkową. Sam pracodawca niewiele jednak zdziała, jeżeli jego zespół nie będzie chętny do przyswajania nowej wiedzy. Umiejętność dostosowania się do nowych narzędzi, sposobów komunikacji, modeli zarządzania, czy nawet oczekiwań klientów staje się ważną kompetencją współczesnego pracownika.

Samodzielność

Spora część organizacji umożliwia pracę w systemie zdalnym. Dla wielu osób to bardzo dobre rozwiązanie, na przykład dla osób z niepełnosprawnościami. Taki model pracy ma wiele zalet, wymaga jednak wysokiej dyscypliny i samodzielności. Samodzielności, która przejawiać się będzie w umiejętności podejmowania decyzji, ustalania priorytetów, proponowaniu rozwiązań, terminowości, rzetelności. Samodzielność pracowników, nawet tych pracujących w modelach zdalnych, będzie wpływać na efektywność wszystkich zatrudnionych.

Koncentracja i zarządzanie informacją

Nigdy wcześniej pracownicy nie mieli do czynienia z tak dużą ilością informacji i bodźców, jak ma to miejsce obecnie. Wiadomości e-mailowe, komunikatory, spotkania na żywo i online, telefony, powiadomienia – to warunki sprzyjające powstawaniu przeciążenia informacyjnego. Dodatkowo w wielu firmach funkcjonuje system multitaskingu, wymagający wykonywania kilku czynności jednocześnie. Uwzględniając te realia, coraz większe znaczenie ma zdolność koncentracji i świadomego zarządzania informacją. Wiąże się ona z umiejętnością ocenienia priorytetów, segregacji docierających wiadomości i planowania kolejnych zadań.

Jak pracodawca może pomóc rozwijać takie kompetencje?

Można by stwierdzić, że o omówione powyżej kompetencje powinien zadbać sam pracownik. I jest w tym sporo prawdy. Nikt za nas nie wypracuje samodzielności, chęci do nauki czy gotowości przyjmowania negatywnego feedbacku.

Pracodawca świadomy wartości takich kompetencji może jednak zdziałać wiele dobrego.

Tworzenie kultury otwartej komunikacji

W przyjaznym, kulturalnym środowisku pracy o wiele łatwiej wypracować umiejętności współpracy i wspólnego dążenia do celu – bez zazdrości, zawziętości czy chorej rywalizacji. Możliwość wypowiadania własnych opinii i poddawania pomysłów, dobra komunikacja z przełożonymi na pewno wzmocni kompetencje wzajemnej pracy w zespołach.

Regularne informacje zwrotne

Jeśli opinia o pracy zatrudnionego trafia do niego tylko wtedy, gdy zrobił coś nie tak, i gdy jest ona negatywna oraz podana w szorstki sposób, trudno oczekiwać, że pracownicy będą gotowi na feedbackowe spotkania. Gdy rozmowy na temat pracy będą regularne i będą dotyczyły nie tylko błędów, ale też sukcesów pracowników, na pewno łatwiej będzie im rozwijać umiejętność przyjmowania również krytycznych uwag.

Umożliwienie podnoszenia kwalifikacji

Pracownik może być gotowy i chętny do nauki. Jeśli jednak pracodawca nie stworzy mu warunków do rozwoju, nie zaproponuje szkoleń dostosowanych do specyfiki jego pracy, nie pokaże, że chce, aby pracownicy wchodzili na wyższe poziomy umiejętności, zapał do nauki może zgasnąć.

Wzmacnianie samodzielności

Pracownicy mogą rozwijać swoją samodzielność tylko wtedy, gdy otrzymają przestrzeń na podejmowanie własnych decyzji. Ważne jest więc budowanie wzajemnego zaufania na linii pracownik-pracodawca, pozwalanie na realizację zadań według własnych pomysłów (jeśli to oczywiście możliwe, zasadne i bezpieczne) oraz unikanie nadmiernej kontroli wykonywania zadań.

Dbanie o organizację pracy i przeciwdziałanie przeciążeniu informacyjnemu

Chaos informacyjny, brak jasnych zasad i kanałów przepływu informacji, nieplanowane spotkania nie ułatwią zatrudnionym koncentracji i właściwego zarządzania informacjami. Warto więc przeanalizować sposób komunikacji i zastanowić się, czy pracownicy naprawdę mają sprzyjające warunki do spokojnej pracy.

Dbanie o rozwój kompetencji miękkich, między innymi tych omówionych powyżej, jest szczególnie ważne, gdy pracodawca zatrudnia lub planuje zatrudnić osoby z niepełnosprawnościami. Nie chodzi o to, że wymagają one specjalnego traktowania. Ważne jest raczej to, że dobra atmosfera pracy zbudowana na bazie takich właśnie umiejętności pomoże pracownikom z orzeczeniem płynnie wejść w nowy zespół, a później sprawnie i efektywnie w nim funkcjonować.

Pracownicy z niepełnosprawnościami to często osoby bardzo samodzielne, które potrafią właściwie priorytetyzować swoją pracę, znają się na nowinkach technicznych i szukają nowych możliwości rozwoju. Pracodawcy, którzy to dostrzegą i którzy będą wzmacniać te kompetencje, zyskają pracowników efektywnie wspierających cały zespół.