Długotrwały lub stały uszczerbek na zdrowiu pracownika w następstwie wypadku przy pracy będzie wiązał się z wyższym odszkodowaniem

Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej?

Osobie podlegającej ubezpieczeniu wypadkowemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), która w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, co do zasady przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Powyższe uprawnienie wynika z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1644, ze zm.) – u.u.s.w.

Jednakże na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, do którego doszło:

1. od 1 kwietnia 2003 r. do 31 marca 2004 r. – jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 16% przeciętnego wynagrodzenia;
2. od 1 kwietnia 2004 r. do 31 marca 2005 r. – odszkodowanie to przysługuje w wysokości 17% przeciętnego wynagrodzenia;
3. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. – odszkodowanie to przysługuje w wysokości 18% przeciętnego wynagrodzenia;
4. od 1 kwietnia 2006 r. do 31 marca 2007 r. – odszkodowanie to przysługuje w wysokości 19% przeciętnego wynagrodzenia.

Istotny jest uszczerbek na zdrowiu...

Zgodnie z art. 11 ust. 2 u.u.s.w., stałym uszczerbkiem na zdrowiu jest naruszenie sprawności organizmu powodujące upośledzenie jego czynności i nierokujące poprawy. Z kolei za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie jego czynności na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Co istotne, oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową można dokonać dopiero po zakończeniu leczenia i rehabilitacji.

Niekiedy dochodzi do sytuacji, gdy ustalony u pracownika uszczerbek na zdrowiu (podstawa przyznania jednorazowego odszkodowania), który jest następstwem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, ulega zwiększeniu, co jest spowodowane pogorszeniem się stanu zdrowia pracownika. W takim przypadku zwiększa się również wysokość jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Jeżeli uszczerbek ten zwiększy się o co najmniej 10 punktów procentowych, odszkodowanie to zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalono to odszkodowanie, z zastrzeżeniem art. 55 ust. 2 u.u.s.w.

...ale także niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji

W sytuacji gdy w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wobec pracownika została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, jednorazowe odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę stanowiącą 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia za pracę. O taką samą kwotę zwiększa się to odszkodowanie w przypadku, gdy w stosunku do rencisty została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, co jest wynikiem pogorszenia się stanu zdrowia tego rencisty w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

Co z jednorazowym odszkodowaniem w razie śmierci ubezpieczonego?

Czasami do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty. Jeżeli uprawnienie to przysługuje wyłącznie jednemu członkowi rodziny, to wysokość odszkodowania jest uzależniona od st