Między celami firmy a relacjami pracowników – równowaga w służbie efektywności

Praca – związek zadań i ludzi

Praca definiowana jest w różny sposób, na przykład jako celowa działalność człowieka zmierzająca do wytworzenia określonych dóbr lub jako zajęcie będące źródłem zarobku. Ale wychodząc poza te słownikowe definicje, możemy stwierdzić, że praca to coś więcej – to również ludzie, nasi współpracownicy, i relacje, jakie nas z nimi łączą. Nawet prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, nie jesteśmy samotną wyspą funkcjonującą niezależnie od innych. Pracujemy między ludźmi i codziennie stykamy się z różnymi, niekiedy trudnymi sytuacjami. Z jednej trony chcemy zatem wykonywać swoje obowiązki, chcemy być efektywni, a z drugiej – rozumiemy, że otaczają nas ludzie ze swoimi emocjami, doświadczeniami, przekonaniami i sposobem pracy. W związku z tym może czasem pojawić się pytanie: „Co tak naprawdę jest ważniejsze – cele firmy czy wzajemne relacje?”.

Cele firmy a relacje między ludźmi

Przyjrzymy się na początek celom. Firmy działają po to, by osiągać cele biznesowe. Żeby tak było, tworzą polityki, procedury, strategie biznesowe czy reguły działania. Od pracowników oczekują ich znajomości i stosowania. Każda organizacja, aby sprawnie działać i się rozwijać, potrzebuje jasnych zasad funkcjonowania. Również pracownicy powinni wiedzieć, jakie są wobec nich oczekiwania, jakimi zadaniami mają się zajmować i w jaki sposób je wykonywać. Bez takich reguł trudno byłoby efektywnie pracować. Cele wyznaczają kierunek działania.

Czy takie podejście i konkretne wymagania oznaczają, że relacje nie są ważne?

Oczywiście, że nie. Obecnie coraz częściej patrzy się na organizację przez pryzmat ludzi. Coraz częściej dostrzega się też wartość dobrych relacji międzyludzkich, które mają realny wpływ nie tylko na atmosferę w pracy, ale też na jej jakość. Trudno bowiem nie zgodzić się z tym, że nawet najlepiej zaplanowane procesy nie zadziałają, jeżeli zabraknie chęci współpracy i zrozumienia wśród pracowników.

Wzajemne relacje nie są tylko dodatkiem do naszych obowiązków. Praca zajmuje nam sporo czasu. Szacuje się, że wypełnia ona ponad połowę dorosłego życia człowieka. W związku z tym nie da się ukryć, że jakość naszych powiązań ze współpracownikami ma dla nas ogromne znaczenie.

Nie chodzi tu jednak tylko o nasze samopoczucie. Dobre relacje wpływają na funkcjonowanie całej firmy – ułatwiają wzajemną komunikację, umożliwiają przyjazną i empatyczną współpracę, przeciwdziałają destrukcyjnemu współzawodnictwu, budują zaufanie i poczucie bezpieczeństwa, zwiększają kreatywność (bo nikt nie boi się mówić głośno o swoich pomysłach) i zaangażowanie. Dzięki nim unika się wielu nieporozumień czy wręcz otwartych konfliktów. Nieocenioną wartością dobrych relacji w miejscu pracy jest również to, że zatrzymują pracowników na długo. Już wiele osób przekonało się, że pozytywne, ciepłe więzi między pracownikami są niekiedy cenniejsze niż lepsze warunki finansowe.

Dobrym podsumowaniem wątku o dobrych relacjach niech będzie wypowiedź pani Anity Noskowskiej-Piątkowskiej – szefowej Służby Cywilnej – z podcastu Bridge Talk, platformy Enpulse: „Relacje są najważniejsze. Bez dobrych relacji poziomych, relacji pionowych, nie pójdziemy dalej”. (Źródło: Relacje w pracy mają znaczenie. Większe niż targety, Officemanager, 24 czerwca 2025, dostęp: 26 marca 2026)

Jak pracodawca może dbać o dobre relacje?

Budowanie przyjaznej atmosfery pracy nie jest sumą przypadkowych zdarzeń. Nie jest też efektem tego, że w firmie pracują tylko życzliwi sobie ludzie. Tworzenie dobrych relacji jest związane z celowym wdrażaniem świadomych działań. Jakich?

Wspieranie otwartej, nacechowanej taktem komunikacji

Czy wszyscy pracownicy zawsze są jednomyślni? Oczywiście, że nie. I mają przecież prawo do różnych poglądów. Dlatego ważne jest stworzenie przestrzeni do bezpiecznego wyrażania swoich opinii, zadawania pytań czy zgłaszania problemów bez obawy o krytykę czy sarkazm.

Budowanie atmosfery wzajemnego szacunku

Praca w różnorodnych czy wielokulturowych zespołach wiąże się z istnieniem wielu kontrastów i różnic – mentalnych, środowiskowych, fizycznych. W takich miejscach menedżerowie powinni promować kulturę otwartości na odmienność i przedstawiać ją jako ogromny potencjał każdego zespołu.

Rozwijanie kompetencji miękkich

Kompetencje miękkie są dziś coraz ważniejsze – to one umożliwiają budowanie zdrowych, serdecznych relacji, nawet wtedy, gdy dochodzi do nieporozumień. Dlatego warto inwestować w szkolenia usprawniające wzajemną komunikację, wzmacniające empatię i umiejętności zarządzania stresem czy konfliktami.

Docenianie pracowników

Dostrzeżenie wysiłków czy efektów pracy może zdziałać bardzo dużo. I wcale nie musi chodzić o gratyfikacje finansowe. Niekiedy szczera, krótka pochwała czy serdeczna informacja zwrotna na temat wykonanej pracy może być bardzo wspierająca i motywująca. Docenianie buduje poczucie wartości pracowników, zwiększa motywację, zaangażowanie, ale też tworzy pozytywną atmosferę pracy.

Integracja

Wyjazdy integracyjne, wspólne spotkania poza miejscem pracy pozwalają pracownikom lepiej się poznać i tak po ludzku polubić. Skracają dystans, przełamują bariery, burzą stereotypy i uprzedzenia. Dzięki nim wspólna codzienna praca staje się łatwiejsza.

Ale integracja to nie tylko planowane imprezy. Nie bez znaczenia mogą być codzienne kilkuminutowe spotkania przy kawie w firmowej kuchni. Choć może się wydawać, że nie znaczą one wiele, w dłuższej jednak perspektywie zapewniają poczucie przynależności do zespołu.

Budowanie dobrych relacji w zespołach różnorodnych – z osobami z niepełnosprawnościami

Budowanie dobrych relacji ściśle wiąże się z inkluzją, czyli z tworzeniem takiego środowiska pracy, w którym wszyscy, bez względu na płeć, narodowość, pochodzenie, sprawność fizyczną, światopoglądy, czują się akceptowani.

Dla osób z niepełnosprawnościami zachowanie dobrych relacji ma bardzo duże znaczenie. Wpływa ono bezpośrednio na ich ogólny dobrostan psychofizyczny. Środowisko pracy, w którym czują się zauważane, doceniane, traktowane po przyjacielsku, ale też jako kompetentni pracownicy, daje możliwość wykorzystania pełnego ich potencjału. W miejscu, w którym pracuje się nad dobrymi relacjami, osoby z orzeczeniem nie będą się obawiały głośno powiedzieć o swoich trudnościach czy potrzebach. Niekiedy drobne gesty mogą znacząco poprawić atmosferę i zwiększyć komfort pracy osób z niepełnosprawnościami. Dlatego też dobre relacje są ważnym czynnikiem tworzenia inkluzywnej firmy.

Wnioski

Przez wiele lat praca postrzegana była przede wszystkim jako konkretne zadania do wykonania i jako cele do osiągnięcia. Dziś takie podejście okazuje się niewystarczające. Obecnie coraz większe znaczenie mają wzajemne relacje między pracownikami. Nie oznacza to jednak, że zasady i cele organizacji schodzą na drugi plan. Dlatego współczesne firmy szukając odpowiedzi na pytanie: „Co jest ważniejsze – cele firmy czy wzajemne relacje?”, próbują łączyć oba podejścia. Uzyskana dzięki nim równowaga sprawia, że firma może być skuteczna i jednocześnie przyjazna dla pracowników.