Auto dla prezesa z ZFRON? Przedstawiamy stanowisko sądu

Środki ZFRON mogą być przeznaczane wyłącznie na cele określone w przepisach prawa

Szczegółowe zasady tworzenia i działania ZFRON oraz rodzaje wydatków, które mogą być ponoszone ze środków tego funduszu, regulują przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 913, ze zm.) – dalej: u.r.o.n., a także przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 7, ze zm.).

Jak wynika z art. 33 ust. 3 u.r.o.n., środki ZFRON powinny być przeznaczane w następujących proporcjach:

• co najmniej 10% środków – na pomoc indywidualną dla pracowników z niepełnosprawnościami i byłych niepracujących niepełnosprawnych pracowników danego ZPChr;
• co najmniej 15% środków – na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych (IPR);
• maksymalnie 75% środków – na tzw. duży ZFRON.

Jednocześnie w myśl art. 33 ust. 9 u.r.o.n. pracodawca jest jedynie dysponentem środków ZFRON, w związku z czym nie może swobodnie finansować ze środków tego funduszu wszelkich wydatków, lecz wyłącznie te wydatki, które spełniają cele określone w u.r.o.n. oraz w rozporządzeniu w sprawie ZFRON.

W tym miejscu należy przypomnieć, że w myśl art. 33 ust. 4 u.r.o.n., środki ZFRON powinny być przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, także na IPR opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz na ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania środków ZFRON. Co więcej, stosownie do § 4a rozporządzenia w sprawie ZFRON, możliwość wykorzystywania środków tego funduszu jest uzależniona od celowego i oszczędnego wydatkowania tych środków, z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji tych wydatków w stosunku do zakładanych celów, jakie mają zostać osiągnięte w wyniku wydatkowania środków ZFRON. Weryfikacja, czy doszło do wypełnienia powyższych wymogów, powinna być dokonana w sposób zindywidualizowany z perspektywy konkretnego wydatku i celu, jaki ten ma realizować.

Nie wszystkie wydatki na wyposażenie stanowiska pracy niepełnosprawnego pracownika mogą być finansowane z ZFRON

Aby udzielić odpowiedzi na pytanie zadane na wstępie, należy odwołać się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 grudnia 2025 r. Sąd rozpoznawał sprawę przedsiębiorcy prowadzącego ZPChr, wobec którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) wydał postanowienie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Przedsiębiorca przedtem zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) z wnioskiem o wydanie zaświadczeń potwierdzających, że środki ZFRON wydatkowane na raty leasingowe za korzystanie z luksusowych samochodów osobowych marek Hyundai i Audi stanowią pomoc de minimis. Przedsiębiorca załączył do tego wniosku stosowne dokumenty. Zdaniem przedsiębiorcy analizowane wydatki zostały poniesione na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Jednocześnie przedsiębiorca wskazał, dla których pracowników (i na jakich stanowiskach) zostaną przeznaczone zakupione pojazdy. Jednakże NUS odmówił wydania zaświadczeń o pomocy de minimis.

Pomimo odwołania się przedsiębiorcy od powyższego postanowienia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ II instancji) również odmówił wydania stosownych zaświadczeń o pomocy de minimis. Według niego wydatki z ZFRON stanowią pomoc publiczną dla ZPChr, która przybiera m.in. postać zwolnień z opodatkowania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT), o ile wydatki te spełniają warunki określone w rozporządzeniu w sprawie ZFRON. Podstawą zakwalifikowania danego wydatku z ZFRON jako pomocy de minimis jest zaświadczenie o pomocy de minimis.

Kluczowy jest związek przyczynowy pomiędzy wydatkiem a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika

W myśl § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie ZFRON, środki tego funduszu przeznacza się na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami, w tym zwłaszcza na zakup, modernizację oraz remont maszyn i urządzeń. Jak podkreślił DIAS, wskazane wydatki ze środków ZFRON muszą służyć rehabilitacji pracownika, na zasadach określonych w art. 8 i 9 u.r.o.n. Jednakże musi zaistnieć związek przyczynowy pomiędzy poniesionymi wydatkami a zatrudnieniem pracownika z niepełnosprawnością. Tak więc wydatkowanie środków ZFRON na zakup urządzenia służącego niepełnosprawnemu pracownikowi samo w sobie nie przesądza o uznaniu danego wydatku za pomoc de minimis.

W ocenie organu II instancji spółka nie wykazała, że zakupione samochody stanowią niezbędne wyposażenie stanowisk pracy osób z niepełnosprawnościami oraz z uwagi na schorzenia pracowników umożliwiają im wykonywanie dotychczasowych obowiązków pracowniczych. Organ podkreślił, że ogólna niepełnosprawność ruchowa sama w sobie nie uzasadnia zakupu tego typu samochodów, gdyż nie są one narzędziami niezbędnymi dla wykonywania pracy przez tych pracowników, chociaż ponadstandardowe wyposażenie samochodu podnosi komfort jazdy i jej bezpieczeństwo. Wydatki te nie spełniały też wymogów c