Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami – strach przed nieznanym czy realne wyzwania?

Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami a utarte poglądy

Powodów niskiego wskaźnika poziomu zatrudniania osób z niepełnosprawnościami można szukać w wielu źródłach. Bardzo często są nimi uprzedzenia i obiegowe opinie, które wciąż wpływają na decyzje rekrutacyjne. O jakich poglądach mówimy?

Pracownik z niepełnosprawnością to problematyczny pracownik

Takie przekonanie wciąż ma się dobrze. Niektórzy pracodawcy uważają, że pracownicy z niepełnosprawnościami mogą generować trudności organizacyjne. Obawiają się, że takie osoby, ze względu na stan zdrowia, będą często korzystać ze zwolnień lekarskich lub że będą wymagać specjalnego traktowania.

W niektórych firmach istnieje obawa przed tym, czy pracownicy z niepełnosprawnościami odnajdą się w zespole, a z drugiej strony - jak zespół przyjmie takiego pracownika. Czy nie pojawią się niedomówienia, nieporozumienia lub nawet konflikty? Jak należy się wtedy zachować?

Kolejnym czynnikiem hamującym zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami jest pogląd, że osoby takie pracują wolniej i mniej efektywnie. Owszem, pewna grupa tych osób na pewno będzie wymagać innego traktowania, ale czy wszyscy? Na pewno nie. A takie przekonania opierają się na błędnym wniosku, że wszystkie osoby z niepełnosprawnościami są, w kwestii zdolności wykonywania pracy, takie same. A to przecież daleko idące uproszczenie tematu, które nie pozwala na odkrycie wśród tej grupy osób prawdziwych talentów.

Zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami to duże koszty

Temat zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnością często rodzi stwierdzenie, że to są kosztowne kwestie. W wielu organizacjach panuje przekonanie, że wraz z zatrudnieniem takich osób konieczne będą zmiany architektoniczne lub wymyślne dostosowania stanowisk pracy. Czy zawsze tak jest?

Nie zawsze. Oczywiście – są takie schorzenia, które będą wymagały większych dostosowań umożliwiających pracę. Należy jednak znowu podkreślić, że nie wszystkie osoby z niepełnosprawnościami wymagają takich inwestycji. Wiele usprawnień ma charakter jednorazowy lub naprawdę niewielki. Dlatego zanim przekreślimy opcję zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością, warto przemyśleć jej sytuację i faktyczne potrzeby.

Co ważne, nie zapominajmy, że w przypadku zatrudniania i dostosowywania miejsca pracy dla osób z niepełnosprawnościami można korzystać z refundacji kosztów z tym związanych, których – gdy spełnione zostaną określone przepisami warunki - udziela Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Pracownik z niepełnosprawnością nie będzie wystarczająco efektywny

W wielu organizacjach działanie nastawione jest na wynik. Efektywność, szybkie reakcje, dyspozycyjność – to cechy idealnego pracownika. I tu pojawia się obawa – czy pracownik z niepełnosprawnością da radę? Czy będzie mógł pracować w równym tempie, bez przerw?

Kierownicy mogą być przekonani, że dołączenie do zespołu osoby z niepełnosprawnością wpłynie na pracę zespołu i na realizację jego celów. Ze względu na odpowiedzialność za wyniki często decydują się na zatrudnienie pracowników, którzy w ich przekonaniu są bardziej przewidywalni. Wolą nie ryzykować, że osoby z niepełnosprawnościami nie sprostają presji lub że będą wymagać dodatkowego czasu.

Znowu jednak warto zadać pytanie – czy każdy pracownik z niepełnosprawnością będzie potrzebował innego systemu lub rytmu pracy? Czy przez taki popularny pogląd nie zamykamy drogi do pracy wartościowym i zdeterminowanym osobom?

Skutki obaw przed zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami

Oczywiste jest, że powszechne poglądy na temat zatrudniania osób z niepełnosprawnościami niosą konkretne skutki – i dla tych osób, i dla pracodawców.

Zauważalnym efektem jest na przykład samowykluczenie osób z niepełnosprawnościami. Pod wpływem utartych poglądów osoby te rezygnują niekiedy nawet z aplikowania na stanowiska, które tak naprawdę dobrze do nich pasują. Taka sytuacja prowadzi do pogłębiania się osobistych problemów, ale ma też wpływ na utrzymywanie się nierówności na rynku pracy.

Z kolei pracodawcy, którzy nie wychodzą poza obiegowe opinie, nie zdobywają rzetelnej wiedzy o osobach z niepełnosprawnościami, nie szukają możliwości ich zatrudniania, tak naprawdę ograbiają się z dostępu do szerokiej puli dobrych pracowników. Co więcej, zamykają sobie drogę do stworzenia otwartego, różnorodnego, a przez to bogatego i innowacyjnego środowiska pracy.

Wnioski

Wciąż są przestrzenie, w których osoby z niepełnosprawnościami nie są postrzegane jako pełnoprawni uczestnicy rynku pracy, co często jest wynikiem powielania utartych, ale nie do końca sprawdzonych opinii. Sposób, w jaki myślimy o osobach z niepełnosprawnościami bywa większą przeszkodą w ich zatrudnianiu niż koszty i organizacja pracy. A przecież sposób myślenia można zmienić.