Bezkonfliktowe odejścia z pracy. Co może się za nimi kryć?

Czym jest bezkonfliktowe odejście?

Z bezkonfliktowym odejściem mamy do czynienia wtedy, gdy pracownik kończy współpracę z pracodawcą bez otwartego sporu. Cały proces przebiega poprawnie – pracownik składa wypowiedzenie lub nie przedłuża umowy o pracę, nikt nikomu nie stawia żadnych zarzutów, nie pojawiają się roszczenia czy spory prawne. Takie rozstanie może wskazywać na dojrzałość organizacji. I często tak właśnie jest.

Są jednak rozstania z pracodawcą, które mają właśnie taki przebieg, ale nie oznaczają tego, że pracownik był z pracy zadowolony. Fakt, że nie zgłosił on trudności związanych z wykonywaniem pracy, nie świadczy, że nie miały one miejsca. Niektórzy pracownicy wybierają strategię wycofania zamiast konfrontacji i eskalacji problemu. Ale dlaczego tak się dzieje?

Odejścia bez konfliktu, gdy nie wszystko jest OK – przyczyny

Tak naprawdę każda sytuacja jest inna i niesie ze sobą indywidualną historię i doświadczenia pracowników. Można jednak znaleźć kilka powodów wspólnych dla takich decyzji.

Nowa praca na horyzoncie

To częsty powód spokojnych odejść, nawet jeśli w pracy spokojnie nie było. Gdy pracownik ma możliwość rozpoczęcia zatrudnienia w innym miejscu, nie skupia się na naprawianiu obecnej sytuacji. Tym bardziej gdy ma świadomość, że będzie potrzebował referencji. Wówczas lepiej nie drążyć problemów, a spokojnie odejść.

Brak wiary w sens rozmów

Zdarza się, że niepodejmowanie ponownych prób rozmów – nawet w momencie rozwiązywania stosunku pracy – wynika z wcześniejszych doświadczeń. Jeśli w trakcie zatrudnienia pracownik zgłaszał problemy, prosił o reakcję, a ona nie następowała lub przybierała formę ostrej krytyki, trudno się dziwić temu, że pracownik wybierze milczenie.

Zmęczenie psychiczne i emocjonalne

Trudne rozmowy, a do takich na pewno należy zaliczyć te związane z rozstaniami, wymagają sił emocjonalnych. Wizja wyjaśniania swoich racji i konfrontowania ich ze zdaniem pracodawcy dla wielu osób jest zbyt ciężka do udźwignięcia. Dlatego wybierają oni niekiedy odejścia bez takich rozmów i ewentualnych konfliktów.

Obawy przed konsekwencjami konfliktu

Niektórzy pracownicy obawiają się tego, że ich spór z pracodawcą przeniesie się na salę sądową. Proces może być trudny, długotrwały i obciążający emocjonalnie. Dlatego nawet gdy są przekonani o słuszności swoich postulatów, nie podejmują się walki o swoje prawa.

Warto zaznaczyć, że decyzje o odejściu z pracy rzadko bywają podejmowane spontanicznie. Najczęściej są one efektem dłuższych przemyśleń związanych z obecnym stanowiskiem pracy. Co można zrobić, by zminimalizować ryzyko bezkonfliktowych odejść, które maskują prawdziwe powody?

Jak przeciwdziałać ukrytym przyczynom bezkonfliktowych odejść?

Oczywiście zatrudnianie nowych pracowników i rozstawanie się z obecnymi to naturalny proces każdej firmy. Aby jednak nie stwarzać warunków do bezkonfliktowych odejść, za którymi stoją ukryte przyczyny, można wdrożyć pewne działania systemowe.

Najważniejszą kwestią jest dostrzeżenie problemu. Warto zadać pytanie: Czy naprawdę wiemy, dlaczego pracownicy podejmują decyzję o odejściu? Oczywiście osoba zatrudniona nie musi podawać powodów swojej decyzji, ale pewne kwestie można niekiedy wyczuć lub się ich domyślić. Czy za odejściami nie kryją się nieprawidłowości w działaniu organizacji? Czy pracownicy czują się w niej zauważeni i docenieni? Czy gdzieś między wierszami nie przekazują nam informacji o pewnych niedociągnięciach?

Jeśli w firmie mają miejsce tego rodzaju bezkonfliktowe odejścia, warto wprowadzić regularne rozmowy z pracownikami Nie tylko w formie ankiet, ale też pytań o doświadczenia związane z pracą. Gdy taki dialog będzie standardem, a nie nagłym działaniem w obliczu kryzysowej sytuacji, łatwiej będzie przeciwdziałać narastaniu problemów.

Bezkonfliktowe odejścia a quiet quitting

Quiet quitting – to pojęcie, które pojawia się w przestrzeniach związanych z warunkami zatrudnienia pracowników. I choć oznacza po prostu ciche odejście, to w praktyce nie wiąże się z zakończeniem stosunku pracy. Wyraża się ono raczej w tym, że pracownik ogranicza do minimum swoje zaangażowanie w pracę. W przeciwieństwie do quiet quittingu bezkonfliktowe odejścia realnie kończą współpracę. Pracownik odchodzi z organizacji – bez otwartego sporu.

Bezkonfliktowe odejścia pracowników z niepełnosprawnościami

Temat bezkonfliktowych odejść, których przyczyny pozostają ukryte, dotyczy również pracowników z niepełnosprawnościami. Powodem takich rozstań mogą być oczywiście kwestie uniwersalne. W przypadku osób z niepełnosprawnościami można jednak dostrzec jeszcze inne powody.

OzN sądzą niekiedy, że ze względu na swoją niepełnosprawność mają słabszą pozycję negocjacyjną i że nie będą w stanie umiejętnie bronić swoich racji. Bywają też przekonani, że pracodawca jest silniejszy – dysponuje wiedzą prawną, doświadczeniem, wsparciem specjalistów – a oni nie poradzą sobie z formalnym językiem i procedurami. Przekonanie takie jest często efektem wcześniejszych doświadczeń związanych ze stygmatyzowaniem i powielaniem krzywdzących stereotypów na temat osób z niepełnosprawnościami. Jeśli więc pracownicy doświadczają takich zachowań, również mogą wybrać bezkonfliktowe odejście.

Wnioski

Bezkonfliktowe odejścia często są dowodem na właściwą kulturę pracy i dojrzałość organizacji. Czasem kryją się jednak za nimi ukryte powody, np. zmęczenie psychiczne wynikające z nieodpowiedniej organizacji pracy, brak poczucia bezpieczeństwa, strach przed wyrażaniem swojego zdania czy brak dostosowań do osób z niepełnosprawnościami. Dlatego każde formalne zakończenie współpracy warto przeanalizować pod kątem kultury dialogu i dostępności środowiska pracy dla wszystkich zatrudnionych.