Quiet quitting – cicha rezygnacja z pracy? Czym jest i jak ją rozpoznać?

Czym jest quiet quitting?

Quiet quitting to zjawisko definiowane jako rezygnacja z angażowania się ponad minimalne wymagania wynikające z zakresu czynności zapisanych w umowie o pracę. Przejawia się brakiem zaangażowania, inicjatywy i integracji z zespołem, odmawianiem pracy w nadgodzinach i dodatkowych zadań, bierną postawą podczas spotkań.

Czy jest tożsame z lenistwem? Otóż nie. Quiet quitting to świadome działanie mające źródło w systemie wartości. Obecnie, gdy na rynek pracy wkraczają młode pokolenia, szalenie istotnym czynnikiem staje się zachowanie zdrowego balansu między pracą a życiem prywatnym. Młodzi ludzie cenią sobie utrzymanie równowagi emocjonalnej i czas wolny, w którym mogą rozwijać swoje pasje oraz odpoczywać. Dla nich komfort psychiczny jest najważniejszy, a kult pracy powoli odchodzi do lamusa.

Ale mogą być też inne przyczyny tego zjawiska. Psychiczne wycofanie się z zaangażowania może być efektem przedłużającego się stresu, zmęczenia, braku wsparcia i wyrazów doceniania. Może być skutkiem wyczerpania zasobów pracownika – emocjonalnych i psychicznych. W takiej sytuacji quiet quitting staje się sposobem na niedopuszczenie do zupełnego wypalenia zawodowego.

Quiet quitting a pracownicy z niepełnosprawnościami

Osoby z niepełnosprawnościami (OzN) są w szczególny sposób podatne na ciche odejście. Dlaczego? Ponieważ na co dzień funkcjonują w otoczeniu, które wymaga od nich ciągłych dostosowań, mierzenia się ze stereotypami (często krzywdzącymi), a niekiedy nawet ukrywania swoich potrzeb.

W miejscu pracy spotykają się czasem z brakiem dialogu, uważności na ich głos, izolacją. Nie zawsze też stanowiska pracy są dostosowane do ich możliwości. W niektórych organizacjach nie ma jasnych procedur, przejrzystych procesów czy form przekazywania informacji uwzględniających ich stan zdrowia.

Na dłuższą metę życie w takich okolicznościach obciąża psychikę, a przede wszystkim wyczerpuje emocjonalnie. Powoduje brak zaangażowania i spadek motywacji do efektywnej pracy. Pracownicy zaczynają wykonywać swoje obowiązki czysto formalnie – bez zaangażowania emocjonalnego. Unikają dodatkowych zadań, aktywności czy nawet spotkań z kolegami. Rezygnują z rozmów z przełożonymi i nie zgłaszają im swoich potrzeb. Niejednokrotnie powstają też konflikty.

Taka sytuacja może wskazywać, że środowisko pracy nie zaspokaja podstawowych potrzeb pracownika.

Jak przeciwdziałać cichym odejściom?

Aby zapobiegać cichym odejściom, na pewno należy zadbać o to, by pracownicy czuli się w firmie potrzebni, uczciwie traktowani i odpowiednio nagradzani. Projektowanie pozytywnych doświadczeń pracownika – na wielu płaszczyznach jego funkcjonowania w firmie – będzie sposobem na wzmocnienie zaangażowania w pracę.

Jak dbać o takie pozytywne doświadczenia?

Pracownicy na pewno docenią informację z jasnymi warunkami zatrudnienia i wynagrodzenia. Jeśli pracodawca zatrudnia OzN, informacja taka powinna zawierać dane o dodatkowych uprawnieniach im przysługujących. Zadbanie o przejrzyste warunki pracy zmniejszy poczucie niepewności i umożliwi płynną współpracę.

Budowanie różnorodnej kultury organizacyjnej, w której każdy ma swoje bezpieczne miejsce, przeciwdziałanie stygmatyzacji – to również ważne elementy hamujące quiet quitting. Otwartość na rzeczowy, ale empatyczny dialog nakierowany na słuchanie potrzeb pracowników, regularny i konstruktywny feedback, właściwa komunikacja na liniach przełożony-pracownik oraz pracownik-pracownik, słowa uznania i pochwały – zadbanie o te kwestie również powstrzyma rozwój cichych odejść.

Warto też zadać sobie pytanie o cele, jakie się stawia pracownikom. Czy są one naprawdę realne? Czy są faktycznie dostosowane do możliwości zespołu lub poszczególnych osób? Jeśli nie, jeśli pracownicy czują przeciążenie, to droga do quiet quittingu właśnie się otwiera.

W przypadku pracowników z niepełnosprawnościami na pewno należy też przyjrzeć się kwestii racjonalnych usprawnień. Jeśli organizacja zapewnia elastyczną organizację pracy, indywidualne dostosowania stanowisk pracy, wsparcie technologiczne, komunikacyjne, cyfrowe, to zwiększa też szansę na dobre samopoczucie takich osób i zadowolenie z pracy. Na koniec warto wspomnieć o monitorowaniu sygnałów świadczących o quiet quittingu, gdyż wcześnie zauważone jego symptomy i odpowiednio wdrożone działania uniemożliwią trwałe wycofanie się pracownika.

Wnioski

Quiet quitting to nie lenistwo. Coraz częściej wynika ze świadomego wyboru służącego zachowaniu równowagi między pracą a życiem prywatnym. Niekiedy jednak świadczy o zaburzeniach w funkcjonowaniu organizacji, które wpływają na pracowników demotywująco. Budowanie wysokiej kultury organizacji opartej na poszanowaniu potrzeb zatrudnionych, słuchaniu ich głosu, dawaniu przestrzeni na rozwijanie zainteresowań i kompetencji, zapewnieniu jasnej komunikacji wzmocni zaangażowanie zespołów i zatrzyma zadowolonych pracowników.