MRPiPS przedstawiło propozycję przepisów regulujących wartościowanie stanowisk pracy. Co to oznacza dla pracodawców osób z niepełnosprawnościami?

W 2023 r. tzw. luka płacowa ze względu na płeć w Polsce wynosiła 7,8% (przy średniej unijnej, która wynosiła 12%). Wśród przyczyn ograniczonej efektywności stosowania zasady równości wynagrodzeń wskazuje się:

• brak przejrzystości systemów wynagrodzeń, w tym informacji na temat poziomów wynagrodzenia poszczególnych kategorii pracowników, którzy wykonują taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości;
• brak pewności prawa w zakresie dotyczącym pojęcia pracy o takiej samej wartości;
• przeszkody proceduralne napotykane przez ofiary dyskryminacji płacowej.

Jaki jest cel wprowadzenia nowych przepisów?

Projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr UC127) ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (Dz. Urz. UE z 2023 r. L. 132, s. 21). Termin na implementację dyrektywy upływa 7 czerwca 2026 r.

Na podstawie art. 183c ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.) – dalej: k.p., pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Chodzi o wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub innej. Pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku. W myśl art. 78 § 1 k.p. wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało przede wszystkim rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, jak również uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.

Na jakich kryteriach oparta będzie ocena wartości pracy?

Projekt ustawy nr UC127 przewiduje, że pracodawcy, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, będą zobowiązani do posiadania struktur wynagrodzeń umożliwiających analizę tego, czy pracownicy znajdują się w porównywalnej sytuacji. W tym celu, w sposób obiektywny oraz neutralny pod względem płci oraz wykluc