Decyzja inspektora pracy przekształcająca umowę cywilnoprawną w umowę o pracę – jednak bez rygoru natychmiastowej wykonalności? MRPiPS wycofuje się z części kontrowersyjnych propozycji

Co przewidywała dotychczasowa wersja projektu nowelizacji?

Chodzi o projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nr UD283), opracowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS). Wprowadzenie nowych przepisów ma służyć realizacji kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy (KPO) nr A71G i A72G.

W ostatniej opublikowanej wersji projektu nowelizacji przewidziano rozwiązania, zgodnie z którymi PIP miała uzyskać uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Do przekształcenia dochodziłoby, o ile okręgowy inspektor pracy uznałby, że w konkretnym przypadku umowa cywilnoprawna ma charakter fikcyjny, a strony tej umowy faktycznie wiąże stosunek pracy. Rozwiązanie to miało zapobiec zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi. Przekształcenie umów miało następować w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez okręgowego inspektora pracy.

Decyzja ta wywoływałaby skutki prawne, jakie wiążą się ze stwierdzeniem istnienia stosunku pracy, na gruncie przepisów prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz obowiązkowych wpłat na fundusze, o których mowa w odrębnych przepisach, od dnia jej doręczenia pracodawcy, co oznaczało, że miałaby rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazana decyzja inspektora pracy, w zakresie, w jakim stwierdzałaby istnienie stosunku pracy za okres od dnia nawiązania tego stosunku do dnia doręczenia decyzji pracodawcy, wywoływałaby powyższe skutki prawne po dniu, w którym stałaby się ostateczna, a w razie wniesienia odwołania do sądu – od dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.

Pracodawcy przysługiwało odwołanie do Głównego Inspektora Pracy (GIP). Po wyczerpaniu drogi administracyjnej pracodawcy przysługiwałoby odwołanie do sądu. Mimo to ani wniesienie odwołania do GIP, ani wniesienie skargi do sądu nie powodowałoby wstrzymania wykonania decyzji okręgowego inspektora pracy. Wyjątkiem byłaby sytuacja, gdy w postępowaniu odwoławczym GIP uznałby, że natych