Rozdrobnione orzecznictwo – sześć systemów, jeden problem

Systemy orzekania o niepełnosprawności

W Polsce funkcjonuje sześć odrębnych systemów orzekania o niepełnosprawności. Niezrozumienie tej różnicy może prowadzić do frustracji i problemów przy ubieganiu się o wsparcie.

Cztery z sześciu systemów orzekania o stopniu niepełnosprawności dotyczą przyznawania uprawnień do świadczeń rentowych. Piąty system związany jest z ustalaniem stopnia niepełnosprawności przez zespoły orzekające na poziomie powiatowym i miejskim. Szósty natomiast dotyczy orzeczeń wydawanych w kontekście kształcenia specjalnego. Choć każdy z nich dotyczy tej samej grupy osób, to ma zupełnie inne cele, podstawy prawne i skutki.

Istnieje system pozarentowy, który obejmuje orzeczenia wydawane przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności (PZON) oraz, w drugiej instancji, Wojewódzkie Zespoły (WZON). Orzeczenie ma na celu umożliwienie osobom z niepełnosprawnością korzystania z różnorodnych form wsparcia społecznego. Dzięki uzyskanemu orzeczeniu osoba z niepełnosprawnością może korzystać ze zniżek, ulg podatkowych, pomocy w zatrudnieniu oraz dofinansowań turnusów rehabilitacyjnych. Podstawą prawną tego systemu jest ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Równolegle funkcjonuje system orzecznictwa ren