Czy w przypadku posiadania ważnego szkolenia okresowego nowozatrudniony pracownik musi odbyć instruktaż stanowiskowy?

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

Uregulowanie art. 15 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1465, ze zm.) – dalej k.p., wskazuje, że na każdym pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Co więcej, to pracodawca odpowiada za stan BHP w zakładzie pracy.

Na zakres odpowiedzialności pracodawcy w dziedzinie BHP w żaden sposób nie wpływają obowiązki pracowników zakładu pracy dotyczące BHP, czy też powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy. Pracodawca musi chronić zdrowie i życie pracowników, zapewniając bezpieczne i higieniczne warunki pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

W szczególności pracodawca jest zobligowany do:

• organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
• zapewniania przestrzegania w zakładzie pracy przepisów oraz zasad BHP, wydawania poleceń usunięcia uchybień w tym zakresie oraz sprawowania kontroli nad wykonaniem tych poleceń;
• reagowania na potrzeby w zakresie zapewnienia BHP i dostosowywania środków podejmowanych w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, uwzględniając zmieniające się warunki wykonywania pracy;
• zapewnienia rozwoju spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym, biorącej pod uwagę zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, a także stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;
• uwzględniania ochrony zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią, jak również pracowników z niepełnosprawnościami w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;
• zapewniania wykonania nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;
• zapewniania wykonania zaleceń społecznego inspektora pracy.

Powyższy katalog obowiązków pracodawcy wynika wprost z treści art. 207 § 2 k.p.

Kiedy pracownik musi odbyć szkolenia wstępne i okresowe w dziedzinie BHP?

Na podstawie art. 237³ § 1 k.p., aby pracodawca mógł dopuścić pracownika do pracy, pracownik ten musi posiadać odpowiednie kwalifikacje lub umiejętności do jej wykonywania, a ponadto dostatecznie znać przepisy oraz zasady BHP.

Do obowiązków pracodawcy należy przeszkolenie okresowe pracownika w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie szkoleń okresowych w tym zakresie. Jednakże przeszkolenie wstępne lub okresowe pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest konieczne, o ile pracownik podejmie pracę na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.

Wspomnianego szkolenia okresowego w zakresie BHP nie musi odbyć pracownik zatrudniony na stanowisku administracyjno-biurowym, o ile rodzaj przeważającej działalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej znajduje się w grupie działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, chyba że z oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą wynika, że odbycie takiego szkolenia jest niezbędne. Jeżeli jednak rodzaj przeważającej działalności pracodawcy znajduje się w grupie działalności, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecią, pracodawca ma obowiązek przeprowadzić szkolenie okresowe pracownika w zakresie BHP, nie później niż w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia ustalenia wyższej kategorii ryzyka. Dotyczy to także sytuacji, gdy z dokonanej oceny ryzyka zawodowego płynie wniosek, że przeprowadzenie szkolenia okresowego danego pracownika stało się niezbędne. Wówczas szkolenie to powinno być przeprowadzone nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia dokonania oceny ryzyka zawodowego.

Szkolenia w zakresie BHP powinny odbywać się w czasie pracy, przy czym ich koszt pokrywa pracodawca.

Odbycie instruktażu stanowiskowego jest konieczne...

Co istotne, pracodawca także musi odbyć szkolenie w dziedzinie BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków. Szkolenie to należy co jakiś czas powtarzać. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki I Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2024 r., poz. 1327, ze zm.) pracodawca jest zobligowany do zapewniania pracownikowi odbycia, odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy, szkolenia, w tym przekazania pracownikowi informacji i instrukcji dotyczących zajmowanego stanowiska pracy lub wykonywanej pracy. Szkolenie to może przybrać formę szkolenia wstępnego lub szkolenia okresowego. Szkolenia te mają na celu zapewnienie ich uczestnikom:

1. zapoznania się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas pracy oraz z odpowiednimi środkami i działaniami zapobiegawczymi;
2. zapoznania się z przepisami i zasadami BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy, a także związanymi z pracą obowiązkami i zakres