Podsumowujemy najnowsze zmiany w prawie dotyczące pracodawców osób niepełnosprawnych

Płaca minimalna w 2025 r. będzie wyższa niż pierwotnie zakładano

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1893), od dnia 1 lipca 2024 r. zmianie uległa wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej. Płaca minimalna wzrosła do kwoty 4300 zł brutto, a najniższa stawka godzinowa wynosi 28,10 zł brutto. Powyższe kwoty będą obowiązywały do dnia 31 grudnia 2024 r.

Z kolei od dnia 1 stycznia 2025 r. kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę wyniesie 4666 zł brutto, a wysokość minimalnej stawki godzinowej wyniesie 30,50 zł brutto. Wynika to z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2024 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 1362). Stawki te będą obowiązywały od 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r., a zatem w następnym roku kalendarzowym minimalne wynagrodzenie i minimalna stawka godzinowa będą podlegały jednokrotnej waloryzacji.

Opublikowana treść rozporządzenia zaskoczyła przedsiębiorców, gdyż przez wiele miesięcy rząd utrzymywał, że wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wyniesie 4 626 zł brutto, z kolei wysokość minimalnej stawki godzinowej wyniesie 30,20 zł brutto.

Analizowane rozporządzenie wejdzie w życie od dnia 1 stycznia 2025 r.

Nowa podstawa prawna przyznawania pomocy de minimis

Począwszy od dnia 1 lipca 2024 r., utracił moc prawną przepis przejściowy art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013) – dalej: rozporządzenie KE nr 1407/2013, który dopuszczał udzielanie tej pomocy na podstawie programów pomocy de minimis przyjętych w okresie obowiązywania tego rozporządzenia (do dnia 31 grudnia 2023 r.), w sześciomiesięcznym okresie przejściowym, czyli do dnia 30 czerwca 2024 r.

Aktualnie kwestie wiążące się z przyznawaniem pomocy de minimis są regulowane przez rozporządzenie Komisji (UE) nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 2831 z 15.12.2023) – dalej: rozporządzenie KE nr 2023/2831. Rozporządzenie to zwiększa całkowity limit kwotowy pomocy de minimis przyznawanej jednemu przedsiębiorstwu przez państwo członkowskie do 300 000 euro (o 100 000 euro więcej niż przysługiwało na podstawie poprzedniego rozporządzenia), wprowadzając przy tym nowy okres rozliczeniowy dla obliczania limitu pomocy de minimis. Okres ten obejmuje obecnie trzy minione lata podatkowe liczone od dnia dokonania wydatku objętego regułą de minimis. Tymczasem rozporządzenie Komisji (UE) nr 360/2012 z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (Dz. Urz. UE L 114 z 26.4.2012) – dalej: rozporządzenie KE nr 360/2012, od dnia 1 stycznia 2024 r. zostało zastąpione przez rozporządzenie Komisji (UE) nr 2023/2832 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (Dz. Urz. UE L 2023/2832 z 15.12.2023) – dalej: rozporządzenie KE nr 2023/2832.

Jednak, w wyniku powyższych zmian w zakresie pomocy de minimis, pomoc ta – udzielana od dnia 1 lipca 2024 r., a więc zgodnie z rozporządzeniem KE nr 1407/2013 oraz rozporządzeniem Komisji (UE) nr 360/2012 – nie może być udzielana na dotychczasowych zasadach.

Wobec tego pojawiły się wątpliwości dotyczące tego, czy brak odesłania w tych przepisach do obowiązującego obecnie rozporządzenia KE nr 2023/2831 oraz rozporządzenia KE nr 2023/2832 – gdy nie można udzielać takiej pomocy w warunkach określonych w rozporządzeniu KE nr 1407/2013 i rozporządzeniu KE nr 360/2012 – uniemożliwia udzielanie pomocy de minimis, aż do znowelizowania przepisów prawa krajowego w ten sposób, że będą one zawierały odniesienia do nowych rozporządzeń unijnych? Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w wyjaśnieniach z dnia 4 lipca 2024 r. (zamieszczonych na stronie internetowej UOKiK), „można udzielać pomocy na warunkach określonych w obowiązującym rozporządzeniu KE 2023/2831 lub rozporządzeniu KE 2023/2832, pomimo tego, że nie zostało one wprost przywołane w danym krajowym akcie prawnym będącym podstawą udzielenia pomocy”.

W celu ujednolicenia przepisów krajowych w zakresie odwołań do rozporządzenia KE nr 2023/2831 i rozporządzenia KE nr 2023/2832, w dniu 25 września 2024 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 września 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1402). Konieczna bowiem była zmiana brzmienia § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1145, ze zm.), który zawierał odniesienie do rozporządzenia KE nr 1407/2013. Przepis ten w nowym brzmieniu odwołuje się już do aktualnego rozporządzenia unijnego. Co więcej, zgodnie ze znowelizowanym rozporządzeniem w sprawie ZFRON, wydatki ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) stanowiące pomoc de minimis, mogą być ponoszone do dnia 30 czerwca 2031 r.

Rozporządzenie zmieniające przewiduje, że:

• w przypadku wydatków ze środków ZFRON dokonanych do dnia 30 czerwca 2024 r., tudzież do składania i poprawiania INF-1 – zastosowanie mają przepisy rozporządzenia w sprawie ZFRON obowiązujące do dnia 30 czerwca 2024 r.;
• w przypadku wydatków ze środków ZFRON dokonanych po dniu 30 czerwca 2024 r. oraz do składania i poprawiania INF-1 po tym terminie, stosuje się przepisy rozporządzenia w sprawie ZFRON w ich nowym brzmieniu.

Oprócz tego, w dniu 3 lipca 2024 r. w życie weszło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2024 r., poz. 976), które wprowadziło nowy wzór zaświadczenia o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

W dniu 9 sierpnia 2024 r. dodatkowo weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2024 r., poz. 1206). Nowelizacja zawiera nowy formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, udzielaną na warunkach określonych w rozporządzeniu KE nr 2023/2831. Formularz ten ma zastosowanie do wydatków z ZFRON dokonywanych od dnia 1 lipca 2024 r., czyli od dnia, w którym przestało obowiązywać rozporządzenie KE nr 1407/2013. Natomiast do wydatków dokonywanych ze środków ZFRON przed datą 1 lipca bieżącego roku, zastosowanie ma formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, udzielaną na warunkach określonych w rozporządzeniu KE nr 1407/2013.

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności ponownie przedłużona

Od dnia 3 sierpnia 2024 r. na mocy ustawy z dnia 24 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1165.) do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44, ze zm.) – dalej: u.r.o.n., dodany został przepis art. 6bb ust. 1, na którego mocy, jeśli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, aczkolwiek nie dłużej niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność.

Jednakże w polskim systemie prawnym wtedy obowiązywał już art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r., poz. 2768). Stosownie do tego przepisu orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony na podstawie u.r.o.n. (przez miejski, powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności), które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 852, ze zm.) w brzmieniu dotychczasowym (w okresie od dnia 9 grudnia 2019 r. do dnia 29 września 2024 r.), albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023 r. i przed dniem 30 września 2024 r., zachowuje ważność do dnia 30 września 2024 r., aczkolwiek nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne.

Adekwatnie do uregulowań ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r., w przypadku niepełnosprawnego pracownika