Pracodawca karze bez słuchania wyjaśnień. Czy to dozwolone?

Przepis 108 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1465, ze zm.) – dalej: k.p., przewiduje, że pracownik może zostać ukarany przez pracodawcę karą porządkową, jeżeli nie przestrzega:

• ustalonej w danym zakładzie pracy organizacji i porządku w procesie pracy,
• przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
• przepisów przeciwpożarowych,
• przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

W powyższych sytuacjach pracodawca, po uwzględnieniu zwłaszcza rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych i stopnia winy pracownika oraz jego dotychczasowego stosunku do pracy, może nałożyć na pracownika karę upomnienia albo nagany.

Trzeba zaznaczyć, że katalog zawarty w art. 108 § 1 k.p. dotyczy przewinień o charakterze porządkowym i nie pokrywa się z zakresem obowiązków pracownika, ujętym w art. 100 k.p. Katalog naruszeń obowiązków pracowniczych, określony w art.108 § 1 k.p., ma charakter zamknięty, wobec czego nie każde naruszenie obowiązków pracowniczych, wskazane w art. 100 k.p., uzasadnia nałożenie kary porządkowej (por. uzasadnienie zarządzenia Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt IX P 273/23). Należy zwrócić uwagę, że cześć orzecznictwa prezentuje odmienny pogląd, np. Sąd Okręgowy w Kaliszu w wyroku z dnia 26 października 2023 r. (sygn. akt V Pa 24/23