Jak ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę i minimalną stawkę godzinową?
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2207, ze zm.), wynagrodzenie minimalne oraz wysokość minimalnej stawki godzinowej w roku następnym podlega uzgodnieniu w ramach Rady Dialogu Społecznego (RDS), do dnia 15 lipca każdego roku kalendarzowego. Następnie Prezes Rady Ministrów, do dnia 15 września danego roku kalendarzowego, obwieszcza ustalone wynagrodzenie minimalne w Monitorze Polskim.
Aktualnie, na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, przy ustalaniu wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę pod uwagę bierze się takie elementy jak:
- wskaźnik cen (inflacji) w roku poprzednim (roku, w którym odbywają się negocjacje w ramach RDS), czyli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim;
- prognozowany wskaźnik cen na rok następny, czyli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem przyjęty do opracowania projektu ustawy budżetowej na następny rok;
- wysokość przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale roku, w którym odbywają się negocjacje w ramach RDS;
- prognozowany wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia na następny rok, czyli średnioroczny wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, przyjęty do opracowania projektu ustawy budżetowej na następny rok;
- poziom wydatków gospodarstw domowych w roku, w którym odbywają się negocjacje w ramach RDS, a więc przeciętnych w danym roku miesięcznych wydatków na jedną osobę na towary i usługi konsumpcyjne dla 20% osób o najniższych dochodach w gospodarstwach domowych pracowników;
- wskaźnik udziału dochodów z pracy najemnej, a zatem przeciętny w roku udział dochodów z pracy najemnej w wydatkach gospodarstwa domowego dla 20% osób o najniższych dochodach w gospodarstwach domowych pracowników;
- przeciętna liczba osób na utrzymaniu osoby pracującej najemnie w roku poprzednim, przez co rozumie się przeciętną w roku liczbę osób na utrzymaniu osoby pracującej najemnie dla 20% osób o najniższych dochodach w gospodarstwach domowych pracowników;
- wysokość przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w roku, w którym odbywają się negocjacje w ramach RDS, według rodzajów działalności;
- poziom życia różnych grup społecznych;
- warunki gospodarcze państwa, w tym sytuacja budżetu państwa, wymogi rozwoju gospodarczego, poziom wydajności pracy i konieczność utrzymania wysokiego poziomu zatrudnienia;
- wskaźnik prognozowanego realnego przyrostu produktu krajowego brutto.
Trzeba zaznaczyć, że minimalne wynagrodzenie za pracę każdorazowo musi być waloryzowane co najmniej o wskaźnik inflacji.
Tymczasem minimalna stawka godzinowa raz do roku podlega waloryzacji o wskaźnik będący wynikiem podzielenia wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonej na rok następny przez wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w poprzednim roku.
Czy przepisy unijne wymuszą zmianę sposobu ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę?
Rada Ministrów do dnia 15 czerwca każdego roku kalendarzowego przedstawia RDS propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia w roku następnym oraz propozycję wysokości minimalnej stawki godzinowej w roku następnym, wraz ze wskazaniem terminu wprowadzenia tyc