Wypowiedzenie z uwagi na przeciwwskazania do pracy. Co na to sąd?

Do podstawowych obowiązków pracownika należy poddawanie się profilaktycznym badaniom lekarskim, wymaganym przez przepisy prawa. Badania te mają na celu stwierdzić, czy w przypadku konkretnego pracownika istnieją przeciwwskazania do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku pracy.

Na podstawie art. 229 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1465, ze zm.) – dalej: k.p., wyróżnić można 3 rodzaje badań profilaktycznych:

• badania wstępne, którym poddać muszą się osoby przyjmowane do pracy (kandydaci do pracy), pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub innego rodzaju warunki uciążliwe;
• badania okresowe, którym poddać muszą się wszyscy pracownicy w terminach wskazanych przez lekarza medycyny pracy (o ile to możliwe badania te powinny być przeprowadzane w godzinach pracy pracownika);
• badania kontrolne, którym poddać muszą się pracownicy niezdolni do pracy dłużej niż 30 dni, o ile w ich przypadku niezdolność do pracy wynika z choroby (jeżeli to możliwe badania te powinny być przeprowadzane w godzinach pracy pracownika).

Skierowanie na profilaktyczne badania lekarskie, o których mowa powyżej, wydaje pracodawca lub przyszły pracodawca (w przypadku badań wstępnych kandydatów do pracy). Koszty badań i inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej, konieczne ze względu na warunki pracy, ponosi pracodawca. Adekwatnie do dyspozycji § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 607, ze zm.) – dalej: r.s.b.l., każde badanie profilaktyczne kończy się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym albo brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracy, albo istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracy, w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Przepis § 3 ust. 1 r.s.b.l. stanowi, iż lekarz medycyny pracy orzeka na podstawie:

• wyników przeprowadzonego badania lekarskiego, a także
• oceny zagrożeń dla zdrowia i życia pracownika, występujących na stanowisku pracy.

Za czas okresowych i kontrolnych badań lekarskich, jeżeli przeprowadzane są w godzinach pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów za przejazd na te badania do innej miejscowości.

W myśl art. 229 § 4 k.p. pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika nieposiadającego aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku pracy, w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 sierpnia 2018 r. (sygn. Akt VII Pa 71/18) Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wskazał, że doktryna stosuje pojęcie „stanowisko pracy” w dwóch różnych znaczeniach. „Używa się go zamiast lub obok pojęcia „rodzaju pracy”. Przez „stanowisko pracy” rozumie się więc ogół czynności organicznie związanych z tym stanowiskiem (zestaw jego funkcji). Termin ten jest innym sposobem wyrażenia tego, co można oddać za pomocą słowa „funkcja”. W tym znaczeniu używa się zwrotu, że „pracownik zajmuje określone stanowisko”. Po drugie natomiast, przyjmuje się, że „stanowisko pracy” stanowi element struktury organizacyjnej zakładu pracy (w znaczeniu przedmiotowym), jej najmniejszą