Dwuinstancyjność orzekania o stopniu niepełnosprawności [część pierwsza]

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest dokumentem, który potwierdza, że osoba legitymująca się tym orzeczeniem jest osobą niepełnosprawną. Posiadanie takiego orzeczenia wiąże się z dostępem do świadczeń, ulg i szczególnych uprawnień pracowniczych, takich jak dodatkowa przerwa w pracy, dodatkowy urlop wypoczynkowy, skrócony wymiar czasu pracy, możliwość parkowania w wyznaczonych miejscach itp.

Na gruncie uregulowań art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44, ze zm.), osobą niepełnosprawną jest osoba legitymująca się:

1. orzeczeniem o jednym z trzech stopni niepełnosprawności (lekkim, umiarkowanym lub znacznym) wydanym przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON);
2. orzeczeniem o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1251, ze zm.);
3. orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przed ukończeniem 16. roku życia o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16. roku życia.

Odpowiednio do art. 2 pkt 10 u.r.o.n. przez niepełnosprawność należy rozumieć niepełnosprawności trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. W dyspozycji art. 3 ust. 1 i art. 4 u.r.o.n. ustawodawca przewiduje, że dla realizacji celów określonych w u.r.o.n. ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, a ściślej mówiąc:

• znaczny – do którego zaliczane są osoby z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolne do pracy albo zdolne do prac