Asystencja osobista: projekt ustawy, zastrzeżenia i pomysły na uzdrowienie sytuacji

Jak to jest obecnie?

Dzięki programom asystencji osobistej wiele osób z niepełnosprawnościami w Polsce może żyć lepiej, pełniej i bardziej samodzielnie. Jednak obecna forma pomocy asystenckiej budzi szereg uzasadnionych wątpliwości.
O części z nich mówił w czerwcu ubiegłego roku prof. Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich. W swoim wystąpieniu skierowanym do ówczesnej Minister Rodziny i Polityki Społecznej, Marleny Maląg, podkreślał przede wszystkim problemy wynikające z braku ciągłości wsparcia i nierównych szans w jego otrzymaniu. System oparty na rocznych programach jest według RPO nieefektywny. Problem stanowi też m.in. fakt, że samorządy nie mają obowiązku brania udziału w programach asystencji. W obecnej sytuacji nie ma możliwości stałego zatrudnienia asystentów, w związku z czym mało jest chętnych do świadczenia tego typu usług. Jak wykazała kontrola NIK, ok. 75% umów zawartych z asystentami stanowiły umowy cywilnoprawne.

Projekt Prezydenta

Zgodnie z tym, co czytamy w prezydenckim projekcie ustawy, usługa asystencji osobistej będzie przysługiwać pełnoletniej osobie przebywającej na terytorium Polski, która otrzymała decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia od 70 do100 punktów.
Ustawa (według założeń) ma wejść w życie 1 stycznia 2025 roku. Jako pierwsze z pomocy asystentów będą mogły skorzystać te osoby, których poziom potrzeby wsparcia ustalono na 85-100 punktów.