Zajęcie wynagrodzenia pracownika na wezwanie komornika
W myśl art. 881 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1550, ze zm.) – dalej: k.p.c., do egzekucji z wynagrodzenia za pracę komornik przystępuje przez jego zajęcie. Co do zasady, zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności.
Zgodnie z art. 881 § 2 k.p.c., komornik ma obowiązek zawiadomić dłużnika (pracownika z niepełnosprawnością), że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do momentu pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia, ani też rozporządzać nim w żaden inny sposób. Odnosi się to przede wszystkim do periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone, a także nagród i premii przysługujących niepełnosprawnemu pracownikowi (dłużnikowi) za okres jego zatrudnienia, czy też związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach, pozostających w związku ze stosunkiem pracy.
W treści art. 881 § 3 k.p.c. ustawodawca przewiduje, że pracodawca powinien otrzymać wzywanie od komornika, aby nie wypłacał pracownikowi z niepełnosprawnością (dłużnikowi) pensji powyżej ustalonej kwoty wolnej od zajęcia, ale:
- przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie,
- przekazywał zajęte wynagrodzenie komornikowi, o ile do wynagrodzenia jest lub zostanie w dalszym toku postępowania egzekucyjnego skierowana jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w części wymagalnej nie jest wystarczające dla pokrycia wszystkich egzekwowanych świadczeń wymagalnych.
Komornik jest zobowiązany do poinformowania pracodawcy o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. Co ważne, stosownie do okoliczności komornik może wezwać pracodawcę do przekazywania mu zajętego wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością bezpośrednio.
Oprócz tego, na podstawie art. 882 k.p.c., przy dokonywaniu zajęcia wynagrodzenia za pracę, komornik wzywa pracodawcę, aby ten w ciągu tygodnia:
- przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością (dłużnika) za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów;
- podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi;
- w przypadku istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a zwłaszcza podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.
Pracodawca zobligowany jest bez zbędnej zwłoki zawiadomić komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie powyższych okoliczności.
Zasada ciągłości wynagrodzenia
Co istotne, stosownie do treści art. 884 § 1 k.p.c., w przypadku, gdy na skutek otrzymania wezwania od komornika, pracodawca dokona zajęcia części wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością, a pracownik w celu przeciwdziałania takiemu zajęciu rozwiąże z pracodawcą stosunek pracy, zastosowanie będzie miała zasada ciągłości zajęcia wynagrodzenia. W myśl tej zasady zajęcie obowiązuje nadal, choćby po zajęciu nawiązano z dłużnikiem nowy stosunek pracy lub zlecenia, albo choćby zakład pracy przeszedł na inną osobę, o ile osoba ta o zajęciu wiedziała. Równocześnie, jak wskazuje art. 884 § 2 k.p.c., w razie rozwiązania stosunku pracy z niepełnosprawnym pracownikiem (dłużnikiem) dotychczasowy pracodawca ma obowiązek uczynienia wzmianki o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy, a w sytuacji, gdy nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła temu pracodawcy zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia pensji podwładnego oraz powiadamia o tym komornika i pracownika z niepełnosprawnością (dłużnika), przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Trzeba zaznaczyć, że przedmiotowa wzmianka w świadectwie pracy powinna zawierać:
- oznaczenie komornika, który zajął należność,
- numer sprawy egzekucyjnej,
- wskazać wysokość potrąconych już kwot.
Przesłanie zawiadomienia komornika wywołuje skutki zajęcia należności niepełnosprawnego pracownika (dłużnika) u nowego pracodawcy od momentu dojścia zawiadomienia do tego pracodawcy.
Nowy pracodawca, któremu pracownik z