Nierzetelne informacje ZUS dotyczące obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne osób z niepełnosprawnościami

Interpelacja nr 43475 trafiła do ministra zdrowia w sprawie udzielania nierzetelnych informacji przez ZUS dotyczących obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne osób z niepełnosprawnościami.

Zgodnie z art. 82 ust. 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoba zaliczona do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności objęta jedynie tytułem do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c albo pkt 1a, uzyskuje przychód rozliczany na zasadach określonych w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych:

1. miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości nieprzekraczającej kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych należnej za miesiąc, za który opłacana jest składka, począwszy od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym ubezpieczony został zaliczony do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności;
2. roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości nieprzekraczającej kwoty należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za dany rok kalendarzowy, jeżeli ubezpieczony był w tym okresie zaliczony do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności przez co najmniej jeden miesiąc.

Z powyższego rodzi się pytanie, czy jeżeli w 2022 roku w DRA miesięcznym wykazany był tytuł ubezpieczenia 051002, a składka na ubezpieczenie zdrowotne nie była obniżana do wysokości podatku należnego, to czy prawidłowe jest obniżenie jej w deklaracji rocznej za 2022 rok i czy też może powinno się skorygować miesięczne deklaracje? Udzielane przez pracowników ZUS odpowiedzi wskazywały, iż można to zrobić w DRA za 04/2023 (rozliczenie roczne składki zdrowotnej) w bloku XII bez konieczności korygowania DRA miesięcznych.

W kwietniu ZUS przekazał informację, iż dokumenty rozliczeniowe - wypełnienie bloku XII pole 6 - należy wpisać kwotę należnego podatku za rok, za który dokonywane jest roczne rozliczenie. W przypadku korzystania ze wspólnego opodatkowania, należy wpisać kwotę stanowiącą 50% podatku należnego wynikającego z zeznania rocznego PIT-36. Na stronie ZUS są wymienione sytuacje, w których należy dokonać korekt miesięcznych, jednak nie ma tam korekty DRA za poszczególne miesiące roku składkowego 2022/2023 dotyczącej obniżenia składki zdrowotnej do wysokości podatku.
Po rozliczeniu rocznym okazywało się jednak, że została dokonywana z urzędu przez ZUS korekta dotycząca deklaracji DRA za miesiąc kwiecień w bloku XII dotyczącym rozliczenia rocznego składki zdrowotnej do wysokości podatku pomimo wskazania w kodzie ubezpieczenia, iż osoba jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym.
W związku z tym, powstają pytania: dlaczego została dokonywana z urzędu korekta dotycząca deklaracji DRA za miesiąc kwiecień i korekta przez ZUS bloku XII dotyczącego składki zdrowotnej przy rozliczeniu rocznym? Mając na uwadze powyższe, czy w ministerstwie prowadzone są prace mające na celu doprecyzowanie przepisów, tak aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych? Czy zostały podjęte kroki naprawcze związane z wyżej opisaną sytuacją, w której pokrzywdzone zostały osoby niepełnosprawne?

**Odpowiedź na interpelację nr 43475