Pomyłka ZUS nie obliguje do zwrotu renty socjalnej

Komu przysługuje renta socjalna?

O przyznanie renty socjalnej może starać się osoba, po ukończeniu 18. roku życia, której niepełnosprawność powstała:

1. przed ukończeniem 18. roku życia,
2. przed ukończeniem 25. roku życia, jeśli w tym czasie uczyła się lub studiowała,
3. w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

W tym miejscu warto również wspomnieć, że w kontekście przyznania renty socjalnej za osobę pełnoletnią uważa się również kobietę, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16 lat, a nie ukończyła 18. roku życia.

Renta socjalna przysługuje osobom zamieszkałym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zarówno tych, którzy posiadają obywatelstwo polskie, jak i dla obcokrajowców przebywających w
Polsce na podstawie:

1. zezwolenia na pobyt stały,
2. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
3. zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), a więc m.in. w związku z zamierzonym wykonywaniem pracy lub prowadzeniem działalności gospodarczej, podjęciem lub kontynuowaniem studiów albo szkolenia zawodowego lub innymi okolicznościami,
4. w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej,
5. cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”,
6. mającym miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkom ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2014 r., poz. 1525), posiadającym prawo pobytu lub stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Niejasność żądań ZUS

Ubezpieczony podjął działalność gospodarczą, którą prowadził do końca grudnia 2020 r. Nadto, w lutym 2018 r. podjął zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę uzyskując z tego tytułu w roku 2018 przychody miesięczne od 2150 zł do 4300 zł.
Od października do grudnia 2018 roku uzyskał również przychód z tytułu stypendium sportowego - po 1370 zł w październiku i listopadzie, zaś w grudniu 685 zł. W roku 2019 ubezpieczony nadal prowadził działalność gospodarczą, a nadto z tytułu umowy o pracę uzyskiwał przychód w kwocie 2250 zł od lutego do czerwca, w listopadzie i grudniu, a w miesiącach maj, sierpień, październik uzyskał dochód po 4500 zł miesięcznie.
Od czerwca do grudnia 2019 r. Mateusz W. otrzymywał stypendium sportowe w kwocie: 642 zł w czerwcu, po 321 zł w lipcu, sierpniu i wrześniu oraz po 324 zł w październiku, listopadzie i grudniu.

Począwszy od 2010 roku wnioskodawca w związku z podjęciem pracy informuje cyklicznie i terminowo organ rentowy zgodnie z kierowanymi do niego informacjami i żądaniami pozwanego o wysokości uzyskiwanego przychodu. Jednocześnie pozwany informuje wnioskodawcę że wskazywany przez niego przychód nie powoduje zmniejszenia renty socjalnej. Zapada więc kolejna decyzja ZUS o wysokości renty socjalnej. W decyzji tej brak jest pouczeń z których by wynikało, że winien on postrzegać swój przychód jako przychód stanowiący zadeklarowaną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Biorąc pod uwagę powyższe przychody ZUS żądał od ubezpieczonego zwrotu 32 tys. zł renty socjalnej. Jednak, jak uznał Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpatrując konkretny przypadek, po pierwsze ZUS naliczył wadliwą sumę do zwrotu, jako nienależnego świadczenia, co prowadziło do tego, że osoba pozwana nie miała obowiązku jej zwracać.