Czy działania w zakresie aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami mają wpływ na sytuację tych osób na rynku pracy? – analiza raportu NIK

Działania służące rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami są regulowane przez ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 100, ze zm.) – dalej: u.r.o.n. Według artykułu 7 tej ustawy rehabilitacja osób z niepełnosprawnościami oznacza zespół działań, przede wszystkim organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.

Natomiast zgodnie z art. 8 tej ustawy, rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie z niepełnosprawnością uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. W tym celu konieczne jest:

1. dokonanie oceny zdolności do pracy, zwłaszcza przez:

a. przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych umożliwiających określenie sprawności fizycznej, psychicznej i umysłowej do wykonywania zawodu oraz ocenę możliwości zwiększenia tej sprawności,

b. ustalenie kwalifikacji, doświadczeń zawodowych, uzdolnień i zainteresowań;

2. prowadzenie poradnictwa zawodowego uwzględniającego ocenę zdolności do pracy oraz umożliwiającego wybór odpowiedniego zawodu i szkolenia;

3. przygotowanie zawodowe z uwzględnieniem perspektyw zatrudnienia;

4. dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie;

5. określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy, a jeżeli zajdzie taka potrzeba – przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, sprzętu rehabilitacyjnego itp.

Wynikające z u.r.o.n. zadania w zakresie aktywizacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami