Czy program asystencji osobistej jest nieefektywny? – analiza raportu NIK – część druga

Zapotrzebowanie na usługi asystencji osobistej jest niedoszacowane

W edycji programu „Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej” na rok 2021 Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej planowało skierowanie usług asystenckich do nie więcej niż 1500 osób z niepełnosprawnościami. Rzeczywistość okazała się jednak inna, a wsparcie zostało przyznane przeszło 14 056 osób z dysfunkcją zdrowotną, tak więc przewyższyło założenia resortu rodziny o ponad 800%.

MRiPS usprawiedliwiał się tym, że wskaźniki tego programu w edycji 2020-2021 określono bardzo ostrożnie, biorąc pod uwagę przede wszystkim dane o realizacji usług w poprzedniej edycji, uwzględniono również wprowadzony stan epidemii. W związku z powyższym NIK zarzucił MRiPS znaczne niedoszacowanie zapotrzebowania na usługi asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością.

Planując edycję 2021 Programu, ustalono, że 70% beneficjentów powinny stanowić osoby wymagające wysokiego poziomu wsparcia. Cel ten został osiągnięty, ponieważ w roku 2021 usługi otrzymało 1087 dzieci do 16. Roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami oraz 10 042 osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, co stanowiło 79% ogólnej liczby uczestników Programu.

Jeżeli chodzi o sprawozdania, które mają być sporządzane przez wojewodów, NIK podkreślił, że obowiązujące przepisy powinny określać terminy przekazania sprawozdań w taki sposób, aby nie kolidowały one z terminami innych jednostek zaangażowanych w realizację Programu i nie utrudniały wypełniania obowiązków sprawozdawczych, co niestety miało miejsce. Sprawozdania złożone przez wojewodów podlegały następnie akceptacji przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, co powinno nastąpić do dnia 31 marca po każdym zakończonym roku realizacji zadania.

Czynności kontrolne w zakresie doty