Czy wpłacone na konto ZFRON po terminie 18 zł wpływa na terminowość ponoszonych kosztów płacy w SODiR?

Terminy ponoszenia kosztów płacy określają odrębne przepisy:

• wynagrodzenie - ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy;
• składki na ubezpieczenia społeczne - ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
• zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń - ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W wydanej decyzji, od której pracodawca wniósł skargę do Sądu, Prezes PFRON podkreślił, że przepis art. 26a ust. 1 a1 ustawy o rehabilitacji zawiera jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zapis, z którego wynika, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie będzie przysługiwało, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni.

Organ wyjaśnił także, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, iż funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych ma na celu ochronę tych pracowników. Trzeba również zauważyć, że poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle także z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in. kosztów ubezpieczenia społecznego, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z kosztów płacy np. składek na ubezpieczenia społeczne, aby stwierdzić, że wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Od powyższego rozstrzygnięcia Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Nie ulega wątpliwości, że przez "koszty płacy" rozumieć należy – zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji – wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. opodatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

W sprawie niniejszej w wyniku kontroli ustalono, że Strona skarżąca nie odprowadziła w całości zaliczki na podatek dochodowy za miesiąc lipiec 2018 r. w terminie , o jakim mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Strona powołuje się na fakt, iż niedopłacona omyłkowo kwota wynosiła 18 zł i nie przekraczała kwoty, o której mowa w art. 26a ust. 1a2. Organ uznał jednak, że uchybienie terminu, o którym mowa w art. 26a ust. 1a2 odnosi się wyłącznie do należności składkowych na co wskazuje jego brzmienie :

Kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc.

W ocenie Sądu, oparcie się wyłącznie na językowej wykładni art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji prowadzi do konkluzji, których nie można pogodzić z konstytucyjnymi zasadami praworządności i równości (art. 2 i 32 Konstytucji). Należy zauważyć, że z przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 wynika, że wszystkie koszty pracy powinny być podniesione w wskazanym w nim terminie, a pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych odnosi się do wynagrodzeń, a nie refundacji należności składkowych. Trudno więc znaleźć racjonalne wytłumaczenie dlaczego drobne niedopłaty mogą dotyczyć jedynie składek, nie są one przecież mniej ważną częścią kosztów płacy, a obowiązek opłacania składek ma równie istotne znaczenie jak wynagrodzeń brutto.

Skoro rezultaty wykładni językowej art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji nie dają się pogodzić z konstytucyjnymi zasadami praworządności i równości, to konieczne stało się zweryfikowanie rezultatów językowej wykładni art. 26a ust 1a2 ustawy o rehabilitacji wykładnią systemową i celowościową. W rozbudowanym, dynamicznym i rozczłonkowanym systemie źródeł prawa administracyjnego potrzeba weryfikowania rezultatów wykładni językowej wykładnią systemową i celowościową nie budzi wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OSK 722/09, w którym wskazano, że gdy wyniku wykładni językowej nie da się zaakceptować ze względu na konsekwencje o charakterze systemowym, należy się posiłkować tym ostatnim, co oznacza, że granice wykładni językowej nie są bezwzględne i ich przekroczenie jest uzasadnione w sytuacji odwołania się do wartości konstytucyjnyc